Νέα πίεση στις τιμές του ελαιολάδου – Η κλιματική κρίση απειλεί την παραγωγή στην Ευρώπη

Παρότι οι διεθνείς τιμές έχουν υποχωρήσει από τα ιστορικά υψηλά των προηγούμενων ετών, η αναμενόμενη μείωση της παραγωγής δημιουργεί νέες πιέσεις στην προσφορά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ανατιμήσεις από το φθινόπωρο.

Οι καταστροφικές πυρκαγιές προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε ελαιώνες σε αρκετές περιοχές των τριών χωρών, ενώ προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι καλλιέργειες που δεν επλήγησαν άμεσα. Η επιβάρυνση από τον καπνό και τη στάχτη, η χειροτέρευση της ποιότητας του αέρα, η αύξηση των ασθενειών και των εντομολογικών προσβολών, σε συνδυασμό με τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες, επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των ελαιοδέντρων και την ποιότητα του καρπού.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εάν οι ακραίες κλιματικές συνθήκες συνεχιστούν, η περιορισμένη διαθεσιμότητα ελαιοκάρπου θα οδηγήσει σε χαμηλότερη παραγωγή και ενδέχεται να επαναφέρει ανοδικές τάσεις στις τιμές του ελαιολάδου τους επόμενους μήνες.

Οι εξελίξεις στην αγορά του ελαιολάδου αντανακλούν ένα ευρύτερο ζήτημα που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας. Οι παραγωγοί σε πολλές χώρες προειδοποιούν ότι τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καύσωνα, η παρατεταμένη ξηρασία και οι πυρκαγιές πλήττουν την αγροτική παραγωγή, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων σε βασικά είδη διατροφής.

Στη Γαλλία, η ένωση παραγωγών κηπευτικών Légumes de France ανακοίνωσε ότι έχουν ήδη χαθεί χιλιάδες τόνοι προϊόντων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται σε μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια, ενώ σε ορισμένες καλλιέργειες η παραγωγή αναμένεται να μειωθεί έως και κατά 50% εξαιτίας της παρατεταμένης ανομβρίας.

Οι υψηλές θερμοκρασίες πλήττουν και την αμπελουργία, με τις οινοπαραγωγικές περιοχές της Καμπανίας, του Μπορντό και της Βουργουνδίας να αναμένουν μικρότερη συγκομιδή και έναν από τους πρωιμότερους τρύγους που έχουν καταγραφεί. Στην Καμπανία, η συγκομιδή εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει γύρω στις 15 Αυγούστου, περίπου έναν μήνα νωρίτερα σε σχέση με πριν από μερικές δεκαετίες, ενώ η παραγωγή σταφυλιών αναμένεται μειωμένη κατά περίπου 10% σε σχέση με πέρυσι.

Στην Ισπανία, το Υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η παραγωγή σιτηρών την περίοδο 2026-2027 θα περιοριστεί σε λίγο πάνω από 18,5 εκατ. τόνους, από 24 εκατ. τόνους την προηγούμενη περίοδο, εκτίμηση που διατυπώθηκε πριν ακόμη προστεθούν οι ζημιές από τις πρόσφατες πυρκαγιές.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για τη φετινή παραγωγή βασικών καλλιεργειών. Η παραγωγή ηλίανθου εκτιμάται πλέον μειωμένη κατά 7%, του καλαμποκιού κατά 6%, ενώ οι προβλέψεις για τις πατάτες και τη σόγια υποχώρησαν κατά 3%.

Αν και ορισμένες χώρες, όπως η Ρουμανία και η Ιταλία, εμφανίζουν καλύτερη εικόνα χάρη στις περισσότερες βροχοπτώσεις ή στην ανθεκτικότητα συγκεκριμένων καλλιεργειών, οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις απώλειες παραγωγής, αλλά και τη σημαντική αύξηση του κόστους καλλιέργειας.

Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις ανησυχίες ότι οι ακραίες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την παραγωγή τροφίμων στην Ευρώπη, διατηρώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές για καταναλωτές και επιχειρήσεις.