Μαριάννα Ναθαναήλ, ΕΤΕπ: «Ακολούθησα μια πορεία εμπνευσμένη από τις αρχές και τις συνέργειες της Ε.Ε.»

Η μετακόμιση στις Βρυξέλλες και η συμμετοχή της στη διαμόρφωση ευρωπαϊκής χρηματοοικονομικής νομοθεσίας αποτέλεσαν κρίσιμα σημεία της καριέρας της, ενώ η επιστροφή της στην Ελλάδα ως επικεφαλής του Γραφείου της ΕΤΕπ σηματοδοτεί μια νέα φάση, με έμφαση στη διασύνδεση με πολίτες, επιχειρήσεις και θεσμούς. Η ίδια, με την ωριμότητα και τη νηφαλιότητα της σκέψης που της έχει προσδώσει μια καριέρα στενά συνδεδεμένη με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, μιλά μεταξύ άλλων για τις επαγγελματικές προκλήσεις και επιλογές της, για τη σημασία της συνεργασίας και της συναίνεσης στον ευρωπαϊκό χώρο, αλλά και για τον ρόλο των γυναικών στον χρηματοοικονομικό κλάδο σήμερα.

«Η επαγγελματική πορεία μου χαρακτηρίστηκε από αρκετές αλλαγές. Αλλαγές στους τομείς ενασχόλησης, καταρχάς, καθώς από το ναυτικό δίκαιο πέρασα σχετικά γρήγορα στον χώρο των δημοσίων έργων και της ενέργειας και, στη συνέχεια, η ενασχόληση μου με τον χρηματιστηριακό και τραπεζικό χώρο. Επίσης, υπήρξαν αρκετές αλλαγές στο είδος των οργανισμών στους οποίους εργάστηκα, καθώς από το περιβάλλον ενός δικηγορικού γραφείου με ειδίκευση στο ναυτικό δίκαιο βρέθηκα στο νομικό τμήμα διεθνών ομίλων εταιρειών, συνεχίζοντας στην εποπτεία της  κεφαλαιαγοράς και, τέλος, σε ευρωπαϊκούς θεσμούς», σχολιάζει η ίδια επ' αυτού.

Κομβικό σημείο στην πορεία της η μετακόμιση στις Βρυξέλλες και η εργασία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή

«Κομβικό σημείο στην πορεία μου, θεωρώ πως ήταν η περίοδος που μετακόμισα στις Βρυξέλλες για να εργαστώ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πιο συγκεκριμένα στη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς. Ήταν αμέσως μετά την κρίση του 2010, σε μια εποχή που άλλαξε ριζικά το DNA των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών πολιτικών. Μια εποχή που ξαναγράφονταν οι κανόνες λειτουργίας των αγορών για την πρόληψη και αποφυγή μελλοντικών κρίσεων και γίνονταν οι πιο απαιτητικές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τις νέες νομοθεσίες (trilogues)», συμπληρώνει. 

Όπως αναφέρει, της δόθηκε η ευκαιρία να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις εκπροσωπώντας την Επιτροπή σε θέματα χρηματοοικονομικού δικαίου. Στόχος ήταν η καθιέρωση κανόνων που να σέβονται τη διαφορετικότητα των αγορών κάθε μέλους της Ε.Ε. αλλά και που ανταποκρίνονται στην ανάγκη για αποτελεσματική και διαφανή λειτουργία των αγορών με απώτερω στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. 

«Ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στηρίζεται στη συνεργασία και συναίνεση των θεσμικών οργάνων και κρατών-μελών»

«Κάθε διαπραγμάτευση είχε κάποιες θεμελιώδεις απαιτήσεις: καλή προετοιμασία, μελέτη, εξαιρετική γνώση του αντικειμένου και δεξιότητες συνδιαλλαγής. Υπήρξε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδος αλλά και μια εξαιρετική εμπειρία, κυρίως ως προς την ανάγκη να κατανοείς τον συνομιλητή σου και να επιδιώκεις την εύρεση συναινέσεων. Άλλωστε, ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στηρίζεται στη συνεργασία και συναίνεση των θεσμικών οργάνων και κρατών-μελών», υπογραμμίζει η κυρία Ναθαναήλ.

Το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο ήταν η εργασία της στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στο Λουξεμβούργο, στον τομέα διαχείρισης ρίσκου, και η πρόσφατη επιστροφή της στην Ελλάδα ως Επικεφαλής του Γραφείου του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Ελλάδα. «Η θέση αυτή είναι πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες θέσεις μου, καθώς μου δίνει τη δυνατότητα να βρίσκομαι σε ανοιχτό διάλογο με τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους θεσμούς. Απαιτεί συνεχόμενη μελέτη διαφόρων τομέων της ελληνικής οικονομίας οι οποίοι εντάσσονται στις στρατηγικές προτεραιότητες του Ομίλου της ΕΤΕπ και πολύ καλή γνώση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων. Παράλληλα, μου δίνεται η χαρά να βλέπω καθημερινά τη σπουδαία βοήθεια που προσφέρουν στην καθημερινότητα των πολιτών οι ευρωπαϊκοί θεσμοί.  

«Απαιτείται η καλλιέργεια συνεργασίας που στηρίζεται στη γνώση, την εμπιστοσύνη και την αίσθηση ευθύνης, αρχές που έγιναν πυξίδα μου»

Όπως σημειώνει η ίδια όσον αφορά τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετώπισε ασχολούμενη με τον τραπεζικό τομέα, η τελευταία εικοσαετία ήταν αδιαμφισβήτητα μια περίοδος σημαντικών αλλαγών στον χρηματοοοικονομικό τομέα. «Η μετάβαση και ένταξή μου στον χώρο της χρηματιστηριακής και τραπεζικής αγοράς άρχισε το 2003. Έτσι, είχα τη δυνατότητα να δω μέσα από την εποπτεία της κεφαλαιαγοράς στην Ελλάδα τα αποτελέσματα της πτώσης του ελληνικού χρηματιστηρίου στους Έλληνες επενδυτές και, στη συνέχεια, μέσα από την συμμετοχή μου στην ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία, την ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των επενδυτών στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Οι οργανισμοί και τα στελέχη τους καλούνται να προσαρμόζονται στα διαρκώς εξελισσόμενα νομοθετικά πλαίσια και διαδικασίες. Απαιτείται η καλλιέργεια συνεργασίας που στηρίζεται στη γνώση, την εμπιστοσύνη και την αίσθηση ευθύνης. Οι αρχές αυτές έγιναν η πυξίδα μου», διατυπώνει.

«Τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς συνεργασίες»

Η συγκεκριμένη θέση της δίδαξε δύο πράγματα που η ίδια θεωρεί θεμελιώδη. «Πρώτον, έμαθα ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πρέπει να αλληλεπιδρούν με την κοινωνία. Να βρίσκονται κοντά στους πολίτες, κοντά στους δήμους, στις περιφέρειες, στις τοπικές επιχειρήσεις και φυσικά κοντά στους νέους. Να αφουγκράζονται τις ανάγκες τους. Να ενημερώνουν τους πολίτες και τους τοπικούς φορείς για τα υπάρχοντα ευρωπαϊκά εργαλεία. Να επικοινωνούν τα έργα που υλοποιεί η Ευρώπη, τα οποία αλλάζουν την καθημερινότητα και βελτιώνουν τη ζωή όλων μας. Στην Ελλάδα τόσο η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ταξιδεύουν με στοχευμένες δράσεις σε κάθε γωνιά της Ελλάδας για τον σκοπό αυτόν και χαίρομαι ιδιαίτερα που ο ρόλος μου, μου επιτρέπει να συνεισφέρω και εγώ στις δράσεις αυτές για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.  Έμαθα, επίσης, πόσο σημαντική είναι η συνεργασία μεταξύ των φορέων και τη δυνατότητα των ευρωπαϊκών οργανισμών να λειτουργούν ως καταλύτες συνεργιών και συνεργασιών. Τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει  χωρίς συνεργασίες. Και νιώθω ιδιαίτερα χαρούμενη που μου δίνεται η ευκαιρία να δημιουργώ διασυνδέσεις για μελλοντικές συνεργασίες», διευκρινίζει.

«Η νομική αποτελεί μια εξαιρετική βάση οποιαδήποτε και εάν είναι η μετέπειτα επαγγελματική πορεία κάποιου»

Η κ. Ναθαναήλ έχει αποφοιτήσει από τη Νομική Σχολή Αθηνών, κάτι που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, ίσως τελικά να ήταν το πρώτο και βασικό milestone της ζωής της. «Σπουδάζοντας νομικά μαθαίνεις να ακούς, να επιχειρηματολογείς, να συνθέτεις. Αυτά είναι δεξιότητες που υπηρετούν τη συνεργασία και τη διαμόρφωση λύσεων. Η νομική αποτελεί μια εξαιρετική βάση οποιαδήποτε και εάν είναι η μετέπειτα επαγγελματική πορεία κάποιου. Η δική μου μετάβαση στον χρηματοοικονομικό τομέα έγινε μετά απο μια δεύτερη εξειδίκευση, η οποία μου επέτρεψε να εργαστώ στην εποπτεία και ακολούθως στη διαχείριση ρίσκου. Είναι ένας δύσκολος αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρων τομέας.  

«Μια γυναίκα δεν χρειάζεται να "θυσιάσει" κομμάτια του εαυτού της για να διαπρέψει»

Σε μια εποχή που αρκετοί χώροι είναι ακόμη ανδροκρατούμενοι παρά τις αναρίθμητες επαγγελματικές -και μη- κατακτήσεις των γυναικών, και ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, η Μαριάννα Ναθαναήλ μοιράζεται τη γνώμη της όσον αφορά τη γυναικεία ηγεσία. «Μια γυναίκα δεν χρειάζεται να "θυσιάσει" κομμάτια του εαυτού της για να διαπρέψει, ούτε στον χρηματοοικονομικό τομέα ούτε σε κανέναν άλλο τομέα., Αντιθέτως, η ικανότητα διαχείρισης πολλαπλών ρόλων και προτεραιοτήτων, η ενσυναίσθηση, η συνεργατική ηγεσία και η διαφορετική οπτική είναι χαρακτηριστικά που επιτρέπουν στις γυναίκες να διαπρέπουν χωρίς να αλλοιώνουν την ταυτότητά τους. Η πρόοδος και η ηγεσία δεν προϋποθέτουν προσαρμογή σε στερεότυπα, προϋποθέτουν ικανότητες, αξίες, σκληρή δουλειά και και εμπιστοσύνη στον εαυτό σου για να να αναλάμβάνεις ευθύνες και ρόλους», υπογραμμίζει.

«Η εμπειρία μού έχει δείξει ότι, όταν οι γυναίκες βρίσκουν χώρο, χτίζουν χώρο και για άλλες γυναίκες»

«Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι ιστορικά ο τραπεζικός και χρηματοοικονομικός κλάδος υπήρξε ανδροκρατούμενος. Σήμερα, όμως, βλέπουμε ουσιαστική πρόοδο. Περισσότερες γυναίκες καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης, περισσότεροι οργανισμοί θέτουν την ισότητα των φύλων ως στρατηγική προτεραιότητα και υπάρχει αυξανόμενη επίγνωση ότι η διαφορετικότητα βελτιώνει τη λήψη αποφάσεων και τα αποτελέσματα. Η εμπειρία μού έχει δείξει ότι, όταν οι γυναίκες βρίσκουν χώρο, χτίζουν χώρο και για άλλες γυναίκες. Χρειάζονται όμως υποστηρικτικά δίκτυα, συνεργατικές κουλτούρες και οργανισμοί οι οποίοι προωθούν την ισότητα και συμπερίληψη», δηλώνει, και προσθέτει:  «Στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η ισότητα των φύλων και η ενδυνάμωση των γυναικών αποτελούν κεντρικό πυλώνα της εταιρικής μας κουλτούρας και της στρατηγικής μας. Η ΕΤΕπ εφαρμόζει πολιτικές που προωθούν την ισότιμη πρόσβαση σε ευκαιρίες, στηρίζει την εξέλιξη των γυναικών σε ηγετικές θέσεις και ενσωματώνει τη διάσταση του φύλου τόσο στις εσωτερικές της λειτουργίες όσο και στη χρηματοδοτική της δραστηριότητα. Για εμάς, οι πολιτικές ενίσχυσης των γυναικών σε θέσεις ευθύνης δεν είναι απλώς θέμα δικαιοσύνης, αλλά και προϋπόθεση για καλύτερες αποφάσεις και μεγαλύτερο θετικό αντίκτυπο».

«Υπάρχουν ακόμη ανισότητες, συνειδητές και ασυνείδητες προκαταλήψεις, αν και η κατεύθυνση πλέον είναι ξεκάθαρα θετική»

«Παρόλα αυτά, θα ήταν αφελές να πούμε ότι το ζήτημα έχει λυθεί πλήρως. Υπάρχουν ακόμη ανισότητες, συνειδητές και ασυνείδητες προκαταλήψεις, καθώς και προκλήσεις στη συμφιλίωση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, που συχνά επηρεάζουν περισσότερο τις γυναίκες. Το σημαντικό είναι ότι η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρα θετική. Οι συνθήκες είναι καλύτερες από ό,τι στο παρελθόν, αλλά απαιτείται συνεχής προσπάθεια, από τους οργανισμούς, τις ηγεσίες και την κοινωνία συνολικά, ώστε οι γυναίκες να έχουν πραγματικά ίσες ευκαιρίες να αναπτύσσονται, να ηγούνται και να διαμορφώνουν το μέλλον χωρίς να χρειάζεται να γίνουν κάτι άλλο από αυτό που είναι», αναφέρει καταληκτικά η κ. Ναθαναήλ, αντιμετωπίζοντας το γυναικείο ζήτημα με ένα μείγμα ρεαλισμού και συγκρατημένης αισιοδοξίας.