Αθηνά Πήττα, General Manager Base.com στην Ελλάδα: «Θέλω να βρίσκομαι σε περιβάλλοντα που χτίζουν, εξελίσσονται και κινούνται μπροστά»

Η ίδια μιλά ανοιχτά για τα καθοριστικά βήματα που διαμόρφωσαν την πορεία της, τη σημασία του growth mindset και της συστηματικής δουλειάς, αλλά και για τις μεγάλες προκλήσεις και ευκαιρίες που διαμορφώνουν σήμερα το τοπίο του e-commerce τόσο στην Ελλάδα όσο και σε διεθνές επίπεδο. Καταθέτει μια ρεαλιστική και ταυτόχρονα δυναμική οπτική για το πώς οι επιχειρήσεις μπορούν να κλιμακωθούν ουσιαστικά στη σύγχρονη ψηφιακή οικονομία, και αυτό το κάνει δίνοντας έμφαση στη δομή και την εξωστρέφεια των συστημάτων.

Το πιο καθοριστικό βήμα στην καριέρα της, όπως αρχικά αναφέρει, ήταν η αρχή. Βγήκε στην αγορά εργασίας ακριβώς στην έναρξη της ελληνικής κρίσης, σε μια περίοδο όπου όχι μόνο ήταν εξαιρετικά δύσκολο να βρεις δουλειά, αλλά το συνολικό κλίμα ήταν απογοητευτικό για όλους. «Έστελνα βιογραφικά χωρίς καμία ανταπόκριση. Τα πτυχία μου ήταν στις διεθνείς σχέσεις και στο συγκριτικό δίκαιο, άρα δεν είχα άμεσα εφαρμόσιμα skill sets για όσα ζητούσε τότε η αγορά.
Εκεί πήρα μια απόφαση και κοίταξα πιο βαθιά μέσα μου για να δω σε τι μπορούσα πραγματικά να στηριχθώ. Είχα επενδύσει σοβαρά στις ξένες γλώσσες, οπότε αποφάσισα να το αξιοποιήσω πρακτικά. Ξεκίνησα να διδάσκω αγγλικά, γαλλικά και τουρκικά σε παιδιά και ενήλικες, καθώς και ελληνικά σε ξένους.

Το δεύτερο κομβικό βήμα ήταν η πρώτη μου επαφή με το growth mindset στην πράξη. Έβαλα αγγελία στην πρώτη πλατφόρμα διδασκαλίας που μου έβγαλε το Google και κάθε μέρα έμπαινα και άλλαζα έστω και μια τελεία στο κείμενο, ώστε να εμφανίζομαι ψηλά στα αποτελέσματα της πλατφόρμας. Πολύ γρήγορα ήρθαν οι πρώτοι μαθητές και, μέσω συστάσεων, η ζήτηση άρχισε να μεγαλώνει οργανικά», αναφέρει σχετικά.

«Το τρίτο βήμα ήταν η νοοτροπία επιχειρηματικότητας που γεννήθηκε εκείνη την περίοδο. Μέσα σε περίπου έναν χρόνο, βλέποντας ότι μέσα στην Ελλάδα της κρίσης κατάφερνα να δημιουργώ εισόδημα από το μηδέν, είπα συνειδητά στον εαυτό μου ότι αυτό πρέπει να το χτίσω πιο συστηματικά. Κάπως έτσι, γύρω στο 2013, έκανα το πρώτο μου επιχειρηματικό βήμα.

Ο λόγος που ξεχωρίζω αυτή τη φάση είναι γιατί εκεί μπήκαν τα θεμέλια για όλα όσα ακολούθησαν. Έμαθα να προσαρμόζομαι γρήγορα, να δουλεύω με ό,τι έχω διαθέσιμο, να ακούω την αγορά και να κινούμαι πρακτικά. Αποδείχτηκε στο τέλος, ότι αυτές οι δεξιότητες ήταν πολύ πιο καθοριστικές για την πορεία μου από οποιονδήποτε πτυχίο, τίτλο, ή ρόλο ήρθε αργότερα», συμπληρώνει.

«Κατάλαβα ότι το tech δεν ήταν απλώς ένας κλάδος με προοπτική, αλλά ίσως η μόνη ρεαλιστική διέξοδος για να χτίσει κανείς εισόδημα και ανάπτυξη με μόχλευση»

Αυτό που την ώθησε να ακολουθήσει καριέρα στον χώρο του επιχειρείν και του tech/e-commerce ήταν κάτι πολύ πρακτικό. Όπως μοιράζεται, όταν έκανε ιδιαίτερα μαθήματα, δεν είχε αυτοκίνητο και αναγκαζόταν να μετακινείται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς «από τη μία άκρη της Αθήνας στην άλλη. Έχανα πολύτιμο χρόνο σε μετακινήσεις, χρόνο που θα μπορούσα να αξιοποιήσω παραγωγικά». Σε εκείνη τη φάση, πρότεινε σε κάποιους μαθητές της να πραγματοποιούν τα μαθήματα μέσω Skype. Όχι μόνο δέχτηκαν, αλλά πολλοί το προτίμησαν κιόλας. «Όπως μου έλεγαν, τους εξυπηρετούσε περισσότερο και δεν χρειαζόταν να προετοιμάζουν το σπίτι πριν έρθω. Εκεί βίωσα για πρώτη φορά, στην πράξη, τη δύναμη του online μοντέλου και το πόσο μπορεί η τεχνολογία να ξεκλειδώσει χρόνο και κλίμακα.
Αυτό ήταν το σημείο καμπής. Μέσα στην περίοδο της κρίσης κατάλαβα ότι το tech δεν ήταν απλώς ένας κλάδος με προοπτική, αλλά ίσως η μόνη ρεαλιστική διέξοδος για να χτίσει κανείς εισόδημα και ανάπτυξη με μόχλευση».

«Γνώριζα με σιγουριά ότι θέλω να βρίσκομαι σε περιβάλλοντα που χτίζουν, εξελίσσονται και κινούνται μπροστά»

Έτσι, έλαβε την απόφαση να επενδύσει ενεργά σε αυτή την κατεύθυνση και να ιδρύσει την πρώτη της επιχείρηση, το Glossopolis, μέσα από το incubator της Ολλανδικής Πρεσβείας, το Orange Grove. «Εκεί μπήκα ουσιαστικά στο οικοσύστημα των τεχνολογικών επιχειρήσεων και ήρθα σε επαφή με δυναμικούς και ιδιαίτερα ικανούς ανθρώπους που δούλευαν με όραμα για το μέλλον. Αυτή η εμπειρία με ενέπνευσε για πάντα και από εκεί και μετά γνώριζα με σιγουριά ότι θέλω να βρίσκομαι σε περιβάλλοντα που χτίζουν, εξελίσσονται και κινούνται μπροστά», σημειώνει.

«Η ανάπτυξη δεν είναι θέμα ταχύτητας ή ευκαιρίας, αλλά θέμα συστήματος και εξωστρέφειας»

«Το πιο σημαντικό μάθημα που έχω αντλήσει από ώριμες αγορές όπως η Πολωνία, η Γερμανία και η Γαλλία είναι ότι η ανάπτυξη δεν είναι θέμα ταχύτητας ή ευκαιρίας, αλλά θέμα συστήματος και εξωστρέφειας. Στις αγορές αυτές τίποτα δεν λειτουργεί αποσπασματικά. Οι merchants που κερδίζουν έχουν δομημένες διαδικασίες, καθαρή ροή δεδομένων και λειτουργούν μέσα από συνδεδεμένα συστήματα που τους επιτρέπουν να κλιμακώνουν χωρίς να αυξάνουν αντίστοιχα την πολυπλοκότητα ή το κόστος. Το σύστημα δημιουργεί προβλεψιμότητα, έλεγχο και λειτουργική αποδοτικότητα.

Παράλληλα, η εξωστρέφεια δεν είναι επιλογή αλλά προϋπόθεση ανάπτυξης. Οι επιχειρήσεις σε ώριμες αγορές σκέφτονται από νωρίς cross border, πολυκαναλικά και με λογική επέκτασης, όχι μόνο τοπικής βελτιστοποίησης. Αυτό αλλάζει πλήρως τον τρόπο που στήνουν την τεχνολογία, τις συνεργασίες και το go to market τους. Στην Ελλάδα εφαρμόζω αυτή τη λογική με δύο πολύ συγκεκριμένους άξονες. Πρώτον, πιέζουμε συστηματικά προς system driven λειτουργία αντί για manual διαδικασίες, γιατί εκεί χτίζεται πραγματική λειτουργική μόχλευση και περιθώριο κέρδους. Δεύτερον, εκπαιδεύουμε την αγορά να σκέφτεται εξωστρεφώς από νωρίς, δείχνοντας πώς το cross border και τα marketplaces μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντής ανάπτυξης και όχι ως μελλοντικό βήμα», υπογραμμίζει η Αθηνά Πήττα.

«Η ελληνική αγορά δεν υστερεί σε ταλέντο ή φιλοδοξία - Υστερεί κυρίως σε δομή και σε διεθνή νοοτροπία»

«Η άποψή μου είναι ότι η ελληνική αγορά δεν υστερεί σε ταλέντο ή φιλοδοξία. Υστερεί κυρίως σε δομή και σε διεθνή νοοτροπία. Όσο πιο γρήγορα κλείσει αυτό το κενό, τόσο πιο γρήγορα θα δούμε ελληνικές επιχειρήσεις να αναπτύσσονται με πραγματικά ευρωπαϊκούς όρους», υποστηρίζει η ίδια.

Ποιες οι βασικές προκλήσεις που διακρίνει στην ελληνική αγορά του e-commerce

Η ελληνική αγορά e commerce έχει δυναμική, αλλά παραμένει σε φάση ωρίμανσης, σύμφωνα με την κ. Πήττα. «Οι βασικές προκλήσεις που βλέπω είναι τρεις. Πρώτον, η έλλειψη system driven λειτουργίας. Πολλοί merchants δουλεύουν ακόμη χειροκίνητα, με αποτέλεσμα αυξημένο κόστος, λάθη και περιορισμένη δυνατότητα κλίμακας. Δεύτερον, η υπερεξάρτηση από την εγχώρια αγορά, που είναι μικρή και ιδιαίτερα price sensitive. Και τρίτον, η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των marketplaces, που χωρίς ενιαίο σύστημα οδηγεί εύκολα σε operational χάος.

Εδώ η Base.com μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο. Μέσα από ενοποίηση παραγγελιών, real time συγχρονισμό αποθεμάτων και αυτοματοποίηση ροών, βοηθά τους merchants να μειώσουν το κόστος ανά παραγγελία και να κλιμακώσουν πιο αποδοτικά. Ταυτόχρονα, απλοποιεί την είσοδο σε διεθνή marketplaces, κάτι που για την ελληνική αγορά είναι στρατηγική αναγκαιότητα.

Η άποψή μου είναι ότι η Ελλάδα δεν υστερεί σε φιλοδοξία, αλλά σε δομή και συστηματικότητα. Όποιοι merchants επενδύσουν έγκαιρα σε συστήματα και εξωστρέφεια θα είναι αυτοί που θα ξεχωρίσουν τα επόμενα χρόνια», σχολιάζει εμφατικά.

«Το ζητούμενο δεν είναι να αποφύγεις τα λάθη, αλλά να σηκώνεσαι πιο γρήγορα κάθε φορά»

Αν κάτι έχει μάθει η Αθηνά Πήττα στη διαδρομή της μέχρι τη θέση της General Manager, είναι ότι δεν υπάρχουν μυστικές συνταγές. Υπάρχει δουλειά, συνέπεια και συνεχής εξέλιξη. Για εκείνη, οι πιο κρίσιμες δεξιότητες «ήταν η πειθαρχία να κρατάς το κεφάλι κάτω και να δουλεύεις συστηματικά ό,τι και να γίνεται παραέξω, η διάθεση να διαβάζεις και να μαθαίνεις διαρκώς, αλλά και η ωριμότητα να ακούς πραγματικά το feedback. Να ακούς, να προσαρμόζεσαι, να αλλάζεις όταν χρειάζεται.

Εξίσου σημαντική είναι η ανθεκτικότητα. Θα κάνεις λάθη. Θα υπάρξουν περίοδοι πίεσης και αμφισβήτησης. Το ζητούμενο δεν είναι να τα αποφύγεις, αλλά να σηκώνεσαι πιο γρήγορα κάθε φορά και να συνεχίζεις με μεγαλύτερη επίγνωση. Κανένας δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, σε κανένα επάγγελμα. Δουλεύεις, εξελίσσεσαι και προχωράς. Αυτό, στην πράξη, είναι όλο το παιχνίδι».

«Αυτό που έχω κρατήσει από το tech οικοσύστημα είναι το growth mindset και η ένταση του ρυθμού»

Οι διαφορετικές εταιρικές κουλτούρες της δίδαξαν κάτι πολύ ξεκάθαρο: κάθε οικοσύστημα έχει τη δική του αξία, αλλά το τεχνολογικό περιβάλλον είναι μακράν το πιο απαιτητικό. «Υπάρχει μια fun εικόνα για τις τεχνολογικές εταιρείες προς τα έξω, με μονόκερους, πίτσες και ping pong», σχολιάζει. «Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Στις τεχνολογικές εταιρείες τα δεδομένα αλλάζουν συνεχώς, η ταχύτητα είναι υψηλή και καλείσαι καθημερινά να δίνεις πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο. Πρέπει να μαθαίνεις διαρκώς, να προσαρμόζεσαι γρήγορα και να συνεργάζεσαι με ομάδες σε διαφορετικές ζώνες ώρας και αγορές. Αυτό που έχω κρατήσει από το tech οικοσύστημα είναι το growth mindset και η ένταση του ρυθμού. Σε βγάζει από τη ζώνη άνεσης σου και σε αναγκάζει να ανεβάσεις επίπεδο πιο γρήγορα από οπουδήποτε αλλού».

«Η πιο ωραία κουλτούρα στο business είναι για μένα η αμερικανική, αυτό το "can-do" mentality»

Παράλληλα, από κάθε αγορά και κουλτούρα προσπαθεί να κρατά τα θετικά στοιχεία, όπως αναφέρει. «Η πιο ωραία κουλτούρα στο business, είναι για μένα, η αμερικανική. Αυτό που θαυμάζω ιδιαίτερα στους Αμερικανούς είναι το "can-do" mentality. Σκέφτονται με όρους δυνατότητας, όχι περιορισμού. Μπαίνουν στη διαδικασία πιστεύοντας ότι η λύση υπάρχει και ότι μπορούν να τη χτίσουν. Αυτή η νοοτροπία νικητή προσωπικά με εμπνέει πολύ. Η άποψή μου είναι ότι όποιος αντέξει και εξελιχθεί μέσα στο τεχνολογικό οικοσύστημα, αποκτά επίπεδο ταχύτητας, ανθεκτικότητας και σκέψης που δύσκολα χτίζεται αλλού», προσθέτει η ίδια.

Όσα εκτιμά ότι θα αλλάξουν ριζικά στο e‑commerce τα επόμενα πέντε χρόνια

Σε αυτό το σημείο, η Αθηνά Πήττα μοιράζεται την άποψή της για όσα θεωρεί ότι θα αλλάξουν ίσως και ριζικά τα επόμενα πέντε χρόνια το e commerce, αναφέροντας για αρχή ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ελλάδα δεν θα είναι απλώς πιο ανταγωνιστικό, αλλά θα περάσει σε φάση ωρίμανσης. «Η πειθαρχία, η κεφαλαιακή επάρκεια και τα συστήματα θα μετρήσουν περισσότερο από την ταχύτητα εκκίνησης», επισημαίνει.

«Πρώτον, η είσοδος νέων διεθνών και περιφερειακών πλατφορμών θα ενταθεί. Η αγορά θα λειτουργεί με πολλαπλά οικοσυστήματα που θα διεκδικούν τον ίδιο καταναλωτή. Αυτό σημαίνει αυξημένη πίεση σε τιμή, SLA, διαθεσιμότητα και εμπειρία. Παράλληλα όμως σημαίνει και μεγαλύτερη προσβασιμότητα σε ζήτηση, ειδικά για merchants που μπορούν να διαχειριστούν πολυκαναλική παρουσία χωρίς να διαλύεται η εσωτερική τους λειτουργία. Η διαφορά δεν θα είναι ποιος μπαίνει σε marketplace. Θα είναι ποιος μπορεί να το διαχειριστεί με κερδοφορία», διευκρινίζει κατόπιν.

«Δεύτερον», συνεχίζει, «η λειτουργική πολυπλοκότητα θα εκτοξευθεί. Multichannel, cross border, real time συγχρονισμός αποθεμάτων, dynamic pricing, automation σε order routing και logistics δεν θα αποτελούν πλέον competitive advantage. Θα είναι προϋπόθεση συμμετοχής στο παιχνίδι. Όποιος συνεχίσει με manual διαδικασίες, αποσπασματικά εργαλεία και Excel-based έλεγχο, θα χάνει σε ταχύτητα, ακρίβεια και τελικά σε margin. Το σύστημα θα γίνει η βασική υποδομή κλίμακας.

Τρίτον, τα margins θα πιεστούν δομικά. Με διεθνείς παίκτες, aggressive pricing στρατηγικές και καταναλωτή πλήρως price aware, η διαφοροποίηση θα μετατοπιστεί από το marketing στο unit economics. Cost per order, fulfillment cost, return rate, CAC to LTV ratio και working capital efficiency θα καθορίζουν ποιος αντέχει. Η operational αποδοτικότητα δεν θα είναι θέμα βελτίωσης. Θα είναι θέμα επιβίωσης. Τέλος, θα δούμε συγκέντρωση. Μικροί και μεσαίοι merchants που δεν επενδύουν σε συστήματα και κεφάλαιο κίνησης θα απορροφηθούν ή θα εξαφανιστούν. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν scale players με εξωστρέφεια, private label στρατηγικές και ισχυρή data driven κουλτούρα».

«Οι επόμενοι νικητές δεν θα είναι απαραίτητα οι πιο γρήγοροι - Θα είναι οι πιο δομημένοι, με ανθεκτικά economics και συστηματική εκτέλεση»

«Η συνολική εικόνα δείχνει μετάβαση από φάση ανάπτυξης σε φάση ωρίμανσης. Περισσότερος ανταγωνισμός, αλλά και μεγαλύτερη συνολική πίτα για όσους επενδύσουν έγκαιρα σε τεχνολογική υποδομή, cross border στρατηγική και πραγματική κλίμακα λειτουργίας. Οι επόμενοι νικητές δεν θα είναι απαραίτητα οι πιο γρήγοροι. Θα είναι οι πιο δομημένοι, με ανθεκτικά economics και συστηματική εκτέλεση. Προσωπικά εκτιμώ ότι η κρίσιμη διαφοροποίηση θα είναι η μετάβαση από opportunistic growth σε system driven growth. Όσοι το καταλάβουν νωρίς, θα κεφαλαιοποιήσουν τη φάση ωρίμανσης. Όσοι όχι, θα πιεστούν», καταθέτει η ίδια ως άποψη.

«Η κάθε γυναίκα αξίζει να έχει το δικό της manual ευτυχίας και δεν οφείλει εξηγήσεις σε κανέναν»

Σχολιάζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που επιδιώκουν ηγετικές θέσεις σε επιχειρηματικά περιβάλλοντα, αναφέρει ότι «εμείς οι γυναίκες έχουμε μεγαλώσει με διαφορετικές προσδοκίες από τους άνδρες. Αυτό που θεωρείται καλό και σωστό για εμάς συχνά διαφέρει από ό,τι απαιτεί κοινωνικά από έναν άντρα. Αυτό το κοινωνικό manual είναι βαθιά εντυπωμένο μέσα μας. Αν όμως θέλουμε την πραγματική ευτυχία, χρειάζεται να το αξιολογήσουμε και, όπου χρειάζεται, να το αναθεωρήσουμε».

«Η καθεμία από εμάς αξίζει να έχει το δικό της manual ευτυχίας και δεν οφείλει εξηγήσεις σε κανέναν. Αν μια γυναίκα θέλει να μπει στον χώρο της τεχνολογίας και να εξελιχθεί, να το κάνει. Ακόμα κι αν φοβάται, ακόμα κι αν ντρέπεται, ακόμα κι αν δεν νιώθει ικανή. Ο χώρος της τεχνολογίας δεν χρειάζεται περισσότερη τελειότητα από τις γυναίκες. Χρειάζεται περισσότερη παρουσία. Μια φιλόδοξη γυναίκα μοιραία θα δεχτεί κριτική και σχολιασμό. Αν, όμως ο ίδιος της ο εαυτός είναι εκεί που πρέπει, τίποτα από αυτά δεν θα την κλονίσει», τονίζει.

Ο προσωπικός της στόχος για τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια είναι να επενδύει τον χρόνο και την ενέργειά της σε δουλειά που να έχουν για την ίδια νόημα. Όπως υπογραμμίζει, θέλει να δίνει λύσεις σε πραγματικά προβλήματα της αγοράς, να συνεργάζεται με founders που έχουν ήθος και όραμα και να χτίζει ομάδες με ταλέντο και φιλοδοξία. «Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό ότι βρίσκομαι στη Base.com, μια εταιρεία με κορυφαίο προϊόν και με ανθρώπους στην ομάδα μου που έχουν πραγματική διάθεση να εξελίσσονται και να ξεπερνούν τον εαυτό τους καθημερινά. Όταν δημιουργούνται τέτοιες συνθήκες υψηλής ποιότητας γύρω από το προϊόν και την ομάδα, η ανάπτυξη της κάθε αγοράς γίνεται φυσική συνέπεια».

«Όσο χτίζουμε πραγματική αξία για τους merchants, τόσο ενισχύεται και ο αντίκτυπος που θέλω να έχει η δουλειά μου τα επόμενα χρόνια»

Τέλος, σημειώνει ότι η δική της εξέλιξη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιτυχία της Base.com στην Ελλάδα. «Όσο χτίζουμε πραγματική αξία για τους merchants, όσο απλοποιούμε το cross border εμπόριο και όσο βοηθάμε την ελληνική αγορά να λειτουργεί πιο συστηματικά και αποδοτικά, τόσο ενισχύεται και ο αντίκτυπος που θέλω να έχει η δουλειά μου τα επόμενα χρόνια», υπογραμμίζει.