Δήμητρα Δασκαλάκη, METRO ΑΕΒΕ: «Η αληθινή ηγεσία πηγάζει από την εμπιστοσύνη των ανθρώπων σου»

Από τα πρώτα της επαγγελματικά βήματα μέχρι τη σημερινή της θέση, η Δήμητρα περιγράφει μια πορεία γεμάτη, προκλήσεις, πολύτιμα μαθήματα, επιτυχίες, αποτυχίες και στιγμές που λειτούργησαν ως καταλύτες εξέλιξης. Πραγματοποιεί αναφορά σε σημεία όπου η αμφισβήτηση δεν αποτέλεσε εμπόδιο αλλά ισχυρό κίνητρο για κινητοποίηση και επιτυχία. Όπως σθεναρά πιστεύει, η πρόοδος έρχεται μόνο όταν κάποιος τολμά να ξεπεράσει τους αρχικούς φόβους και τους δισταγμούς του και να προχωρήσει μπροστά.

Η ίδια σκιαγραφεί μια φιλοσοφία ηγεσίας βαθιά ανθρωποκεντρική. Για εκείνη, η ενσυναίσθηση και η ικανότητα να διακρίνει κανείς πέρα από τον ρόλο κάθε εργαζομένου, αποτελούν τη βάση κάθε ουσιαστικής διοίκησης. Πίσω από κάθε ομάδα, όπως άλλωστε τονίζει, δεν υπάρχουν απλώς επαγγελματικοί ρόλοι, αλλά άνθρωποι με δύσκολες προσωπικές ιστορίες και  που συχνά παραμένουν αθέατες στον εργασιακό χώρο. Όσοι βρίσκονται σε διοικητικές θέσεις, μπορούν να χτίσουν μία σαφώς πιο δίκαιη και ανθρώπινη ηγεσία αν καταλάβουν, ότι απέναντί τους έχουν ανθρώπους με καθημερινές προκλήσεις και προσωπικά προβλήματα.
«Δεν είμαστε ποτέ απολύτως έτοιμοι για το επόμενο βήμα, όμως η εξέλιξη έρχεται όταν αποφασίζουμε να αποδεχτούμε την πρόκληση»

Αν γυρνούσε πίσω στην αρχή της επαγγελματικής της διαδρομής, δεν θα επέλεγε μία και μοναδική στιγμή ως το πρώτο καθοριστικό βήμα του δικού της "Her Path". Όπως εξηγεί, η πιο ουσιαστική καμπή ήρθε όταν ανέλαβε για πρώτη φορά μια μεγάλη επαγγελματική ευθύνη. «Ήταν, στην ουσία, η πρώτη φορά που σκέφτηκα ότι "ναι, αυτό δεν το ξέρω καλά, αλλά αναλαμβάνω την ευθύνη και θα προσπαθήσω να τα καταφέρω"». Για την ίδια, κανείς δεν είναι ποτέ απολύτως έτοιμος να αναλάβει έναν μεγαλύτερο ρόλο. Η εξέλιξη, όμως, έρχεται όταν αποφασίζουμε να βάλουμε προσωπικό στοίχημα ότι θα τα καταφέρουμε. Θυμάται, μάλιστα, πως στα πρώτα χρόνια της καριέρας της, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, υπήρξαν άνθρωποι που προσπάθησαν να την αποτρέψουν, λέγοντάς της ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός νέου ρόλου. Όπως παραδέχεται, εκείνοι οι άνθρωποι ήταν τελικά που τη βοήθησαν περισσότερο, γιατί της προκάλεσαν το πείσμα να αποδείξει το αντίθετο. Σήμερα, μεταφέρει το ίδιο μήνυμα στους νέους ανθρώπους. «Δεν πρέπει ποτέ να ακούσουν κάποιον που θα τους πει ότι δεν μπορούν να καταφέρουν αυτό το οποίο ονειρεύονται». 

«Η αληθινή ηγεσία πηγάζει από την εμπιστοσύνη και όχι από τον τίτλο»

Από τον χώρο της επικοινωνίας μέχρι τη θέση της Γενικής Διευθύντριας Οργανωσιακής Ανάπτυξης και Επικοινωνίας της METRO ΑΕΒΕ, η Δήμητρα Δασκαλάκη θεωρεί ότι η εξέλιξή της βασίστηκε τόσο σε δεξιότητες όσο και σε αξίες που παρέμειναν σταθερές μέσα στα χρόνια. Ξεχωρίζει, πρώτα απ' όλα, την ενσυναίσθηση και το σεβασμό. Όπως αναφέρει, προσπαθεί πάντοτε να μπαίνει στη θέση των ανθρώπων με τους οποίους συνεργάζεται, ενώ θεωρεί πως η επικοινωνία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δεξιότητές της. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι κάθε άνθρωπος που θέλει να εξελιχθεί, χρειάζεται να μάθει να ακούει και να δέχεται την καλοπροαίρετη ανατροφοδότηση.

Καθοριστικό ρόλο στην πορεία της, διαδραμάτισαν επίσης η πίστη στη δύναμη της ομάδας, η επιμονή, το πείσμα και η εργατικότητα. «Δούλευα πάντα πάρα πολύ», σημειώνει χαρακτηριστικά. Την ίδια στιγμή, εξηγεί πως η διαρκής διάθεση για μάθηση υπήρξε βασικός μοχλός εξέλιξης. «Όταν κάποιος ανεβαίνει στην ιεραρχία, είναι σαν να αλλάζει επάγγελμα, και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνά, αλλά να προσπαθεί συνεχώς να εξελίσσεται ως ηγέτης, αλλά και ως άνθρωπος».

Κατά την άποψή της, η επιρροή και η σωστή ηγεσία δεν προκύπτουν από τον τίτλο μιας θέσης. Αντίθετα, πρόκειται για μια παρωχημένη αντίληψη, η οποία ανήκει σε μια εποχή που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Η πραγματική ηγεσία, όπως λέει, οικοδομείται καθημερινά μέσα από την εμπιστοσύνη των ανθρώπων, τη διαφάνεια και τις σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα σε μια ομάδα. Για την ίδια, η σύγχρονη ηγεσία βασίζεται σε αδιαπραγμάτευτες αξίες, με κυριότερες τον σεβασμό και τη συνέπεια.

«Η διοίκηση ανθρώπων ξεκινά από τον σεβασμό»

Παρότι οι οργανισμοί και οι εποχές αλλάζουν, η αντίληψή της για τη διοίκηση ανθρώπων παραμένει ουσιαστικά ίδια. Όπως εξηγεί, στη βάση κάθε σχέσης πρέπει να βρίσκονται ο σεβασμός, η ειλικρίνεια, η εμπιστοσύνη, η υποστήριξη και η καθοδήγηση. «Όταν έχεις ως καθήκον σου να καθοδηγήσεις ανθρώπους, χρειάζεται να τους εκφράζεις ξεκάθαρα τι ακριβώς θέλεις από εκείνους, γιατί το θέλεις, αλλά και πώς θα ήθελες ιδανικά να το κάνουν, παρέχοντάς τους την απαραίτητη βοήθεια». Ακόμη και όταν μια συνεργασία δεν μπορεί να συνεχιστεί, θεωρεί ότι αυτό οφείλει να γίνεται με ειλικρίνεια αλλά και απόλυτο σεβασμό. «Αν κάποιος δεν σου κάνει, του το λες: "Συγγνώμη, αλλά δεν μπορούμε να συνεργαστούμε", όμως πάντοτε με σεβασμό».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι ένας ηγέτης δεν είναι απαραίτητο να έχει όλες τις απαντήσεις. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να παραδέχεται τα λάθη του, να λειτουργεί δίκαια και να επιδιώκει διαρκώς την εξέλιξη των ανθρώπων της ομάδας του.

«Πίσω από κάθε εργαζόμενο υπάρχει και μια ιστορία που δεν γνωρίζω»

Σε έναν οργανισμό με περισσότερους από 11.000 εργαζομένους, η ανθρώπινη διάσταση παραμένει για τη Δήμητρα Δασκαλάκη απόλυτη προτεραιότητα. Όπως αναφέρει, φροντίζει να επισκέπτεται συχνά τα καταστήματα και να βρίσκεται κοντά στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής. «Υπενθυμίζω συνεχώς στον εαυτό μου ότι κάθε εργαζόμενος δεν είναι μόνο ένας ρόλος, αλλά μια ιστορία που πιθανότατα δεν γνωρίζω». Εξηγεί ότι κανείς δεν γνωρίζει τι μπορεί να αντιμετωπίζει ένας άνθρωπος όταν επιστρέφει στο σπίτι του μετά το τέλος της εργασίας του. Για τον λόγο αυτό προσπαθεί να θυμάται διαρκώς ότι πίσω από τους 11.000 εργαζόμενους υπάρχουν 11.000 διαφορετικές ζωές, με τις δικές τους δυσκολίες, ανάγκες και προσδοκίες.

Παράλληλα, τονίζει πως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι χάρη στους ανθρώπους αυτούς, τόσο σε περιόδους ομαλότητας όσο και σε περιόδους κρίσεων, η εφοδιαστική αλυσίδα παραμένει ενεργή και η κοινωνία μπορεί να καλύπτει βασικές της ανάγκες. Γι' αυτό, όπως λέει, οι οργανισμοί οφείλουν να βρίσκονται ουσιαστικά δίπλα στους εργαζομένους τους.

«Ξεχωρίζει αυτός που συνεχίζει να μαθαίνει»

Η δια βίου μάθηση, σύμφωνα με την ίδια, δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Όπως επισημαίνει, ο κόσμος αλλάζει με ταχύτητα και οι γνώσεις που βοήθησαν κάποιον να φτάσει μέχρι ένα σημείο δεν είναι απαραίτητα εκείνες που θα τον οδηγήσουν στο επόμενο. «Δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι τώρα γνωρίζω περισσότερα και μπορώ να ξεχωρίσω. Για μένα, αλλά και νομοτελειακά θεωρώ, ξεχωρίζει αυτός που συνεχίζει να μαθαίνει, να προσαρμόζεται και να εξελίσσεται».

«Δεν πρέπει να αποτελεί είδηση ότι μια γυναίκα αναλαμβάνει ηγετική θέση»

Αναφερόμενη στη θέση των γυναικών στον εργασιακό χώρο, η Δήμητρα Δασκαλάκη αναγνωρίζει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Ωστόσο, θεωρεί πως η απόσταση μέχρι την πραγματική ισότητα παραμένει μεγάλη. Σημειώνει ότι οι γυναίκες εξακολουθούν συχνά να χρειάζεται να αποδεικνύουν ξανά και ξανά ότι αξίζουν μια θέση ευθύνης. «Δεν πρέπει να αποτελεί είδηση το γεγονός ότι μια γυναίκα αναλαμβάνει μια ηγετική θέση», τονίζει, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η αύξηση των γυναικών σε θέσεις ηγεσίας δεν αφαιρεί ευκαιρίες από τους άνδρες, αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια πιο δίκαιη και αξιοκρατική κοινωνία. Η ίδια, μάλιστα, περιγράφει ως προσωπικό της στοίχημα να βοηθά τις νέες γυναίκες να βλέπουν περισσότερες δυνατότητες στον εαυτό τους. «Όταν, για παράδειγμα, έρχεται μια κοπέλα στο κατάστημα σαν ταμίας, το δικό μου προσωπικό στοίχημα είναι να την πείσω να δει τον εαυτό της ως μελλοντική διευθύντρια».

«Η ανθεκτικότητα χτίζεται όχι μόνο μέσω της εργασίας, αλλά και έξω από αυτή»

Η πίεση που συνοδεύει μια θέση ευθύνης δεν εξαφανίζεται ποτέ, όπως παραδέχεται η ίδια. «Δεν πιστεύω ότι καταφέρνει κανείς να διαχειρίζεται στον απόλυτο βαθμό την πίεση». Εκείνο που αλλάζει, είναι η ικανότητα να τη διαχειρίζεται κανείς καλύτερα, κάτι στο οποίο συμβάλλουν τόσο η εμπειρία όσο και η ανάπτυξη της προσωπικής ανθεκτικότητας. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η εμπιστοσύνη στην ομάδα και η σωστή ιεράρχηση των προτεραιοτήτων. Παράλληλα όμως, επιμένει ότι η επαγγελματική επιτυχία δεν μπορεί να επιτευχθεί εις βάρος της προσωπικής ζωής. «Ένας εργαζόμενος πρέπει να διατηρεί χώρο στη ζωή του και για δραστηριότητες εκτός δουλειάς», τονίζει. Όπως εξηγεί, η ανθεκτικότητα χτίζεται εξίσου μέσα από τις σχέσεις με την οικογένεια, τους φίλους και όσα αγαπά ο καθένας εκτός εργασίας. Οι ποιοτικές σχέσεις και η θετική στάση ζωής, όπως λέει, προσφέρουν περισσότερη δύναμη και μέσα στο επαγγελματικό περιβάλλον.

«Ψηλά το κεφάλι και πίστη για το επόμενο βήμα⋅ αυτό πρέπει να θυμούνται οι νέες γυναίκες»

Το σημαντικότερο μήνυμα που θέλει να στείλει στις νέες γυναίκες είναι να μην επιτρέψουν ποτέ σε κανέναν να τους πει ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν. Τις προτρέπει να μη περιμένουν ποτέ να αισθανθούν απολύτως έτοιμες για το επόμενο βήμα, επισημαίνοντας ότι πολλές ιδιαίτερα ικανές γυναίκες υποτιμούν τον εαυτό τους περισσότερο απ' όσο πρέπει και, εξαιτίας ενός αδιόρατου φόβου αποτυχίας, δεν διεκδικούν ευκαιρίες ούτε εκφράζουν τη γνώμη τους. «Ψηλά το κεφάλι και πίστη για το επόμενο βήμα. Η πεποίθηση ότι ναι, είμαστε στην πραγματικότητα ικανοί να τα καταφέρουμε, μπορεί να μας οδηγήσει σε σπουδαία επιτεύγματα».
Άλλωστε, όπως καταλήγει, πολλές φορές το μυστικό της επιτυχίας βρίσκεται απλώς στην απόφαση να γίνει το πρώτο βήμα. Τα υπόλοιπα έρχονται μέσα από σκληρή δουλειά, επιμονή και ένα ισχυρό αξιακό σύστημα.