Πόλυ Λεονταρίδη, ITF Hellas: «Η ισορροπία ανάμεσα στην επιχειρηματική απόδοση και την ευθύνη απέναντι στους ασθενείς δεν είναι απλώς δίλημμα, αλλά η ουσία της δουλειάς μου»

Η ίδια μιλά αναλυτικά για τα πρώτα επαγγελματικά της βήματα, ενώ ρίχνει φως στις προκλήσεις που συνοδεύουν τη δημιουργία μιας θυγατρικής εταιρείας από το μηδέν. 

Παράλληλα, δεν παραλείπει να τονίσει τις αλλαγές που έχει φέρει η τελευταία τριακονταετία στη φαρμακευτική αγορά, αλλά και να αναφερθεί στο πώς η ίδια αντιλαμβάνεται τη σύγχρονη ηγεσία σε ένα περιβάλλον όπου το μόνο σίγουρο και αμετάβλητο είναι -αν μη τι άλλο- οι διαρκείς κρίσεις και η αβεβαιότητα. Εκτός αυτού, κάνει λόγο για τη σημασία της ηθικής στη φαρμακοβιομηχανία, για τον σημαντικό ρόλο που παίζει η καινοτομία και φυσικά η Τεχνητή Νοημοσύνη, για τις προκλήσεις που, δυστυχώς, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης, καθώς και για τις αξίες που λειτουργούν ως πυξίδα πίσω από κάθε κρίσιμη απόφασή της.

«Η δεκαετία του 1990, όταν ξεκίνησα την επαγγελματική μου πορεία, ήταν μία από τις πιο δυναμικές περιόδους για τη φαρμακευτική αγορά»

Η επιλογή της να εργαστεί στη Φαρμακευτική Αγορά ήταν, όπως δηλώνει, στοχευμένη και συνειδητή. «Όταν ξεκίνησα ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα περίοδος, κυρίως λόγω της έκρηξης τότε της εισαγωγής νέων φαρμάκων και της σημαντικής αύξησης των επενδύσεων σε Έρευνα και Ανάπτυξη διεθνώς. Η δεκαετία του 1990 ήταν μία από τις πιο δυναμικές και παραγωγικές περιόδους για τη φαρμακευτική αγορά, κυρίως λόγω της ανάδυσης της βιοτεχνολογίας ως βασικού πυλώνα καινοτομίας, της σημαντικής αύξησης του αριθμού νέων χημικών οντοτήτων και της εισαγωγής νέων blockbuster φαρμάκων, των υψηλών αποδόσεων σε R&D, και των μεγάλων αναγκών στη δομή της αγοράς και στο επιχειρηματικό μοντέλο.

Τι ήταν αυτό που καθόρισε την πορεία της στον χώρο του φαρμάκου

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της, ξεκίνησε άμεσα να εργάζεται στον τομέα της Υγείας και των πολυεθνικών Φαρμακευτικών Εταιρειών, στον χώρο των Πωλήσεων και του Marketing. «Ήταν η εποχή που ο Ιατρικός Επισκέπτης είχε σημαντικό ρόλο στην επιστημονική ενημέρωση των ιατρών για τα νέα φάρμακα και τα δεδομένα κάθε σκευάσματος. Ανέλαβα τότε την προώθηση και το marketing μιας ανασυνδυασμένης ιντερφερόνης, σε μια περίοδο κομβική για αυτά τα φάρμακα, όπου μετά την ανακάλυψή τους λίγα χρόνια πριν, βελτιώθηκαν οι ανασυνδυασμένες μορφές τους, επεκτάθηκαν οι ενδείξεις τους και καθιερώθηκε η χρήση τους σε πολλαπλές κακοήθειες και ιογενείς λοιμώξεις. Αυτή η εμπειρία, σε συνδυασμό λίγα χρόνια αργότερα, με την ανάληψη ευθύνης οργάνωσης ογκολογικού τμήματος για κάποια σημαντικά αντικαρκινικά φάρμακα που απέκτησαν κεντρικό ρόλο στην ογκολογία, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και μετά, καθόρισαν πιστεύω τα ενδιαφέροντά μου και την πορεία μου στον χώρο», τονίζει.

Το πτυχίο της στη Βιολογία, σε συνδυασμό με τη διάθεση των εταιρειών να επενδύουν στη συνεχή μετεκπαίδευση του προσωπικού με ειδικά σεμινάρια, σε θέματα διοίκησης, οικονομικών και ηγεσίας, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, βοήθησαν σημαντικά στην απόκτηση εξειδικευμένων γνώσεων όσο και στην εξέλιξη της επαγγελματικής της πορείας, όπως σημειώνει κατόπιν.

«Κλήθηκα όχι απλά να διευθύνω μια ορχήστρα, αλλά να τη φτιάξω από το μηδέν»

Η Πόλυ Λεονταρίδη ανέλαβε, το 2000, τη δημιουργία και οργάνωση της ITF Hellas στην Ελλάδα. Όπως μοιράζεται, ήταν μια μεγάλη πρόκληση για την ίδια σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και για την εταιρία, που μέχρι τότε δεν ήταν γνωστή στην Ελλάδα, καθώς λίγα φάρμακά της ήταν διαθέσιμα μέσω αντιπροσώπευσης από ελληνική φαρμακευτική βιομηχανία. «Το 2000 ήρθε μια πρόταση πολύ ενδιαφέρουσα, σε μια στιγμή της καριέρας μου που ήταν ίσως η πιο κατάλληλη για ένα τέτοιο επόμενο βήμα. Είναι η στιγμή που κλήθηκα όχι απλά να διευθύνω μια ορχήστρα, αλλά να τη φτιάξω από το μηδέν, να επιλέξω τα στελέχη, να συντονίσω ομάδες και να αναπτύξω τα προϊόντα. Όταν ανέλαβα τη δημιουργία και την οργάνωση της θυγατρικής στην Ελλάδα, η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να κάνουμε γνωστό το όνομα της εταιρείας και τα προϊόντα της και να χτίσουμε εμπιστοσύνη σε αυτά», υπογραμμίζει.

«Σε μια φαρμακευτική αγορά όπως η ελληνική, το δύσκολο κομμάτι ήταν να παραμείνουμε επικεντρωμένοι στους στόχους μας»

«Σαφώς χρειάστηκε ένα επιχειρηματικό πλάνο για την πρώτη πενταετία λειτουργίας, αλλά σε μια φαρμακευτική αγορά όπως η ελληνική, όπου το ρυθμιστικό περιβάλλον και το οικονομικό πλαίσιο μεταβάλλονται συχνά και η προβλεψιμότητα είναι χαμηλή, το δύσκολο κομμάτι ήταν να παραμείνουμε επικεντρωμένοι στους στόχους μας. Αυτό χρειάστηκε στρατηγική, ευελιξία και προσαρμοστικότητα, πολλή υπομονή, συνέπεια και συνέχεια», σημειώνει.

«Μεγάλη πρόκληση ήταν και η δημιουργία της ομάδας μας, με δυσκολίες στην αρχή, όταν η εταιρεία δεν είχε γίνει ακόμη γνωστή στην Ελλάδα, αλλά καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια ομάδα και μια κουλτούρα υψηλής απόδοσης, που λειτουργεί συνεργατικά και με εμπιστοσύνη. Οι οικονομικές επιδόσεις και η σταθερή ανάπτυξη είναι αποτέλεσμα της κουλτούρας και των εταιρικών αξιών μας, όπως αυτές εκφράζονται και υλοποιούνται από τους ανθρώπους της ITF Hellas», συμπληρώνει.

«Την περίοδο της πανδημίας, η μεγάλη πρόκληση ήταν πώς και με ποια τεχνολογικά μέσα θα διασφαλίζαμε την επιχειρηματική συνέχεια»

Η ηγεσία στη φαρμακοβιομηχανία εξελίσσεται συνεχώς ώστε να παραμένει επίκαιρη μέσα από τις συνεχείς προκλήσεις της εποχής. Από ένα μοντέλο που βασιζόταν αποκλειστικά στη συνεχή αποδοτικότητα, την ανάπτυξη πωλήσεων και την επίτευξη στόχων, η ανάγκη πλέον είναι η ανθεκτικότητα. «Πρόκειται δε για μια ανάγκη οργανωτική και όχι απλά μια αντίδραση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Η διοίκηση μιας εταιρίας σήμερα αντιμετωπίζει προκλήσεις σε πολλά επίπεδα και η ηγεσία καλείται να διαχειρίζεται πολλά θέματα ταυτόχρονα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά την περίοδο της πανδημίας, τις πρώτες ημέρες εκείνου του Μαρτίου του 2020, όταν χρειάστηκε μέσα σε λίγες ημέρες να αποφασίσουμε πώς θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε να λειτουργούμε και να προμηθεύουμε την αγορά με φάρμακα. Η πρώτη μας προτεραιότητα ήταν η ασφάλεια των συναδέλφων μας και μετά η μεγάλη πρόκληση ήταν πώς και με ποια τεχνολογικά μέσα θα διασφαλίζαμε την επιχειρηματική συνέχεια. Η συνεργασία της ομάδας διοίκησης και των τεχνικών μας ήταν άψογη και καταφέραμε να συνεχίσουμε ομαλά, κάτι που ανέδειξε και έμπρακτα τη συνεργασία και την ανθεκτικότητα της ομάδας μας. Τα αποτελέσματα μάς δικαίωσαν, καθώς την περίοδο 2020-2022 αλλά και μέχρι σήμερα συνεχίζουμε με διψήφια ανάπτυξη πωλήσεων, νέα προϊόντα και νέες προσλήψεις».

«Το προφίλ του ηγέτη σήμερα έχει εξελιχθεί και οι απαιτήσεις είναι ιδιαίτερα αυξημένες»

Κατά την κυρία Λεονταρίδη, οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει ριζικά μετά την πανδημία και τις συνεχείς γεωπολιτικές αναταράξεις, καθώς οι διαταραχές στην παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα σε συνδυασμό με την ταχύτητα της τεχνολογικής εξέλιξης διαμορφώνουν ένα περιβάλλον συνεχών αλλαγών και αβεβαιότητας. «Η επιτυχία πλέον απαιτεί ικανότητα διαχείρισης της πολυπλοκότητας και των κινδύνων αποτελεσματικά, ενώ βεβαίως η επίτευξη των στόχων πωλήσεων και κερδοφορίας σε συνδυασμό με συνεχή ανάπτυξη θεωρούνται δεδομένα. Το προφίλ του ηγέτη σήμερα έχει εξελιχθεί και οι απαιτήσεις είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Καθώς καλείται να οδηγήσει την επιχείρηση στο μέλλον, πρέπει να μπορούμε να δούμε το μέλλον και πού θέλουμε να πάμε, ώστε να εργαζόμαστε από τώρα για αυτό. Η Η εξέλιξη του ρόλου απαιτεί συνεχή μελέτη, περιέργεια και στρατηγική σκέψη σε συνδυασμό με επιστημονική αξιοπιστία, οικονομική πειθαρχία, γνώση της νομοθεσίας και των κανονιστικών θεμάτων της φαρμακευτικής αγοράς, καθώς και αποτελεσματική διαχείριση ανθρώπων», επισημαίνει.

«Οι διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών έχουν, επίσης, περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Οι διοικήσεις καλούνται να λαμβάνουν κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχών αλλαγών, αυξημένου κόστους και απρόβλεπτων εξελίξεων. Η ικανότητα ανάκαμψης, η ταχύτητα λήψης αποφάσεων και η προσαρμοστικότητα αποτελούν πλέον καθοριστικά χαρακτηριστικά των διευθυνόντων συμβούλων αλλά και ολόκληρων των διοικητικών ομάδων τους», προσθέτει.

«Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά αποτελεσματικής ηγεσίας»

Η βαθιά εξοικείωση με την Τεχνητή Νοημοσύνη, με τα δεδομένα πραγματικού κόσμου (Real-World Evidence) και η αξιοποίηση αυτών για την ταχύτερη ανάπτυξη φαρμάκων είναι επίσης αναγκαία, όπως σημειώνει. Σύμφωνα με την ίδια, κρίσιμη ηγετική δεξιότητα αναδεικνύεται και αυτή της οικοδόμησης σχέσεων συνεργασίας. Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά αποτελεσματικής ηγεσίας σε αυτό το περιβάλλον, όπου η συνεργατικότητα και η συναισθηματική νοημοσύνη αποκτούν στρατηγική σημασία. Αυτό είναι ένα πεδίο όπου εμείς ως ηγέτες αλλά και τα στελέχη μας θα πρέπει να δώσουμε βάρος και να βελτιώσουμε περαιτέρω.

«Η ηγεσία έχει μεταβεί από ένα μοντέλο που έδινε προτεραιότητα στην ανάπτυξη και τη λειτουργική αποδοτικότητα σε ένα νέο πρότυπο όπου κυριαρχούν η διαχείριση κινδύνου, η ψυχική αντοχή και η προσαρμοστικότητα. Ο σύγχρονος ηγέτης καλείται να συνδυάζει επιστημονική γνώση, επιχειρηματική οξυδέρκεια, γεωπολιτική αντίληψη, ψηφιακή επάρκεια και ισχυρές δεξιότητες ηγεσίας ανθρώπων, διατηρώντας την οργάνωση αποτελεσματική μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχούς αβεβαιότητας», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Το κέρδος και η ηθική αποτελούν αλληλένδετους πυλώνες για μια σταθερή πορεία και βιώσιμη ανάπτυξη»

Σε έναν κλάδο που συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη υγεία, η ισορροπία ανάμεσα στο κέρδος και την ηθική είναι συχνά λεπτή. Για την Πόλυ Λεονταρίδη, η ισορροπία ανάμεσα στην επιχειρηματική απόδοση και την ευθύνη απέναντι στους ασθενείς, δεν είναι ένα δίλημμα, αλλά η ίδια η ουσία της δουλειάς της. «Η πρόκληση είναι να δημιουργείς αξία με τρόπο που να υπηρετεί και τους δύο στόχους, να επιχειρείς με ακεραιότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική. Στη φαρμακευτική βιομηχανία, η επιτυχία σε βάθος χρόνου προϋποθέτει την ηθική λειτουργία. Είναι όμως και η μεγαλύτερη πρόκληση, να μπορέσεις να επιτύχεις την επιχειρηματική απόδοση λειτουργώντας μέσα στο πλαίσιο της δεοντολογίας του κλάδου. Η κερδοφορία είναι απαραίτητη, για τη χρηματοδότηση της έρευνας, της επιχειρηματικής συνέχειας, της ανάπτυξης και της ενίσχυσης των θέσεων εργασίας», δηλώνει. «Το κέρδος και η ηθική αποτελούν αλληλένδετους πυλώνες για μια σταθερή πορεία και βιώσιμη ανάπτυξη. Και αυτό περνά μέσα από την προσήλωση στην ποιότητα και την ασφάλεια, τις επενδύσεις, τη διαφάνεια στις σχέσεις με τους επαγγελματίες υγείας, την επιστημονική τεκμηρίωση και μια εταιρική κουλτούρα όπου η δεοντολογία και η συμμόρφωση δεν είναι υποχρέωση αλλά θεμελιώδεις αξίες που οδηγούν τον τρόπο λειτουργίας και τις αποφάσεις μας».

«Παραμένω συνεπής στις αξίες μου - Εμπιστεύομαι την εμπειρία αλλά και το ένστικτό μου»

Ως Country Manager, που καλείται καθημερινά να παίρνει κρίσιμες αποφάσεις, η κυρία Λεονταρίδη πιστεύει ότι οι κρίσιμες ή οι δυσκολότερες αποφάσεις δεν είναι αυτές όπου το σωστό και το λάθος είναι ξεκάθαρα, αλλά αυτές που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε εξίσου σημαντικές προτεραιότητες ή αυτές που αφορούν ανθρώπους. «Συνήθως παίρνω χρόνο για αυτές τις αποφάσεις και τις φιλτράρω προσεκτικά, ειδικά αν έχουν να κάνουν με ανθρώπους, συνεργάτες ή ασθενείς. Οι εταιρικές αξίες και η κουλτούρα μας αποτελούν επίσης την πυξίδα μου, όπως και η βιωσιμότητα και η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της εταιρίας. Επιδιώκω να διαχειρίζομαι αυτές τις στιγμές με απόλυτη ειλικρίνεια και διαφάνεια, να ακούω διαφορετικές απόψεις και να εξετάζω τα δεδομένα. Όμως, σε αυτές τις περιπτώσεις όπου η ευθύνη της τελικής επιλογής είναι δική μου, παραμένω συνεπής στις αξίες μου, εμπιστεύομαι την εμπειρία αλλά και το ένστικτό μου, επιδιώκοντας να αποφασίζω με ακεραιότητα και καθαρή σκέψη».

«Η αποτελεσματική ηγεσία έχει να κάνει με το όραμα, την ενσυναίσθηση, τη συνέπεια και την αντοχή, όχι με το φύλο»

Παρά τη σημαντική πρόοδο όσον αφορά την ισότιμη παρουσία γυναικών και ανδρών στην ηγεσία, εξακολουθούν, σύμφωνα με την κυρία Λεονταρίδη, να υπάρχουν αόρατα εμπόδια. «Μπορεί να πρόκειται για διακριτικά εμπόδια, αλλά παραμένουν επιδραστικά. Αφορούν κυρίως ασυνείδητες προκαταλήψεις, ενώ η δυσανάλογη επιβάρυνση των γυναικών με την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής είναι ακόμη γεγονός. Πιστεύω όμως ότι η απάντηση δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Είναι δική μας ευθύνη να δημιουργούμε τις κατάλληλες συνθήκες όπου κάθε άνθρωπος θα αξιολογείται με βάση τις ικανότητές του, την πορεία του και τις επιδόσεις του. Επίσης, οι ομάδες που συνδυάζουν διαφορετικές γενιές, οπτικές, εμπειρίες, τρόπους σκέψης και προσέγγισης είναι πιο δυνατές, το ίδιο και οι εταιρίες που διασφαλίζουν ότι οι προοπτικές εξέλιξης είναι ανοιχτές για όλους γίνονται πιο βιώσιμες και πιο αποτελεσματικές», λέει χαρακτηριστικά.

«Φυσικά, υπάρχουν ακόμη στερεότυπα στον επιχειρηματικό κόσμο για το πώς "πρέπει" να διοικεί ένας ηγέτης. Όμως η ηγεσία δεν έχει φύλο. Η αποτελεσματική ηγεσία έχει να κάνει με το όραμα, την ενσυναίσθηση, τη συνέπεια και την αντοχή. Το στοίχημα είναι να σταματήσουμε να προσπαθούμε να χωρέσουμε σε ανδρικά πρότυπα διοίκησης και να φέρουμε στο τραπέζι τη δική μας αυθεντικότητα», συμπληρώνει.

«Η αποτυχία σε γειώνει και σε προετοιμάζει για το επόμενο, μεγαλύτερο βήμα», σημειώνει

Όπως είναι φυσικό, δεν υπάρχει πορεία χωρίς αναποδιές. «Στα πρώτα μου βήματα ως Country Manager, υπήρξαν φορές που μια στρατηγική επιλογή δεν απέδωσε ή που εμπιστεύτηκα ανθρώπους που δεν μπόρεσαν τελικά να ανταποκριθούν κάτω από πίεση. Τότε το βιώνεις ως αποτυχία. Με τα χρόνια, όμως, καταλαβαίνεις ότι αυτές οι στιγμές είναι που σε "ξεβολεύουν" και σε αναγκάζουν να δεις τα τυφλά σου σημεία. Με τον χρόνο έμαθα να ακούω περισσότερο, να μην παίρνω βιαστικές αποφάσεις και, κυρίως, να αναλύω πρώτα το τι και μετά το ποιος, τι δεν πήγε καλά χωρίς να αναζητώ αποδιοπομπαίους τράγους. Η αποτυχία σε γειώνει και σε προετοιμάζει για το επόμενο, μεγαλύτερο βήμα».

«Ο κλάδος μας εξελίσσεται ταχύτατα και πρέπει να βρίσκεσαι πάντα μπροστά», αναφέρει επίσης

Αν η Πόλυ Λεονταρίδη έπρεπε να συμβουλεύσει κάτι μια νέα γυναίκα που ξεκινά τώρα στον απαιτητικό χώρο των φαρμακευτικών εταιρειών και στοχεύει ψηλά, θα της έλεγε, πρωτίστως, να πιστεύει στον εαυτό της και στις δυνατότητές της και να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες. 

«Να μη φοβάται τις προκλήσεις και να κάνει πράγματα για το επόμενο βήμα πριν το επόμενο βήμα. Επίσης, να διατηρεί την περιέργειά της, να έχει ενδιαφέρον για τη δουλειά της και να επενδύει συνεχώς στη γνώση, καθώς ο κλάδος μας εξελίσσεται ταχύτατα και πρέπει να βρίσκεσαι πάντα μπροστά. Ακόμη, να χτίζει σχέσεις εμπιστοσύνης και να αναζητά ανθρώπους που θα τη στηρίξουν σε αυτήν την πορεία, όπως μέντορες ή επαγγελματικές σχέσεις που θα τη συμβουλέψουν και θα την προκαλέσουν να εξελιχθεί. Τέλος, να έχει ήθος και επιμονή, να εργάζεται σκληρά και να μην φοβάται την πίεση, να έχει πίστη στις ικανότητές της, να μιλάει με θάρρος, να διεκδικεί τις ευκαιρίες της και να μην επιτρέπει σε κανέναν να ορίσει τα όρια των φιλοδοξιών της».