Εξαγορές: Μεγάλα deals και ΑΙ στο επίκεντρο - Η Ελλάδα δεν είναι μόνο για τις χαμηλές αποτιμήσεις

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η ανάκαμψη δεν στηρίζεται στον όγκο των συμφωνιών, αλλά στην ποιότητά τους. Ο αριθμός των deals αυξάνεται οριακά, μόλις κατά 5%. Όμως τα mega-deals, άνω των 5 δισ. δολαρίων έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο, αντιπροσωπεύουν το 75% της συνολικής αύξησης αξίας και διαμορφώνουν τις νέες τάσεις στην αγορά.

Βέβαια, όπως συμβαίνει και σε άλλους τομείς της καθημερινότητας και της οικονομίας ο ρόλος των τεχνολογιών και της Τεχνητής Νοημοσύνης ειδικότερα βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Πιο αναλυτικά, οι συμφωνίες στον τομέα της Τεχνολογίας αυξήθηκαν κατά 36%, με την αξία τους να εκτοξεύεται και το σχεδόν 50% των μεγάλων στρατηγικών deals να σχετίζεται με εταιρείες AI-native ή με αποδεδειγμένα οφέλη από Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι εταιρείες δεν αγοράζουν πια μόνο τζίρους – αγοράζουν δυνατότητες, δεδομένα, ταλέντο και τεχνολογικό DNA.

Παράλληλα, η προηγμένη βιομηχανική παραγωγή (Advanced Manufacturing) καταγράφει δυναμική άνοδο 38%, δείχνοντας ότι η παραγωγή υψηλής τεχνολογίας, ο αυτοματισμός και οι νέες υποδομές είναι ο δεύτερος μεγάλος μοχλός της παγκόσμιας οικονομίας.

Όσον αφορά το γεωγραφικό αποτύπωμα των deals, η ανάκαμψη είναι παγκόσμια - με τις ΗΠΑ να παραμένουν πυλώνας, την Κίνα να πετυχαίνει τον υψηλότερο αριθμό συμφωνιών και την Ιαπωνία να διπλασιάζει την αξία συναλλαγών, ενώ η Ευρώπη εμφανίζει μεν μείωση στον αριθμό deals αλλά ενίσχυση αξίας: λιγότερες κινήσεις, πιο «έξυπνες» κινήσεις.

Τα παραπάνω είναι μερικά από τα πολλά στοιχεία που αποτυπώνει η τελευταία ανάλυση της Bain & Company για τον τομέα εξαγορών και συγχωνεύσεων. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Ψαρρή, Managing Partner της Bain & Company Greece: «Οι εταιρείες σε όλους τους κλάδους συνειδητοποιούν ότι η στρατηγική τους χρειάζεται επαναπροσδιορισμό. Με τη βελτιωμένη συγκυρία στην αγορά M&A και τη μεγαλύτερη σύγκλιση στις αποτιμήσεις, οι στρατηγικοί αγοραστές επαναφέρουν τις συγχωνεύσεις και τις εξαγορές στο επίκεντρο των προσπαθειών τους για ανάπτυξη και μετασχηματισμό... στην Ελλάδα, η αγορά M&A χαρακτηρίζεται από σημαντική δυναμική, με μεγάλο ενδιαφέρον τόσο ξένων όσο και εγχώριων επενδυτών. Βλέπουμε σημαντική διαφοροποίηση και σαφή μετατόπιση από την ανάκαμψη στην επέκταση — σημαντικοί επενδυτές πλέον δεν επενδύουν στην Ελλάδα λόγω χαμηλών αποτιμήσεων, αλλά λόγω της δυναμικής της οικονομίας και των fundamentals των εταιρειών».

Ας δούμε αναλυτικότερα:

Η χαλάρωση των κανονισμών, το μειωμένο κόστος κεφαλαίου και η σύγκλιση των αποτιμήσεων ενισχύουν την ανάκαμψη

Η ανάλυση της Bain εντοπίζει μια σειρά παραγόντων που οδηγούν το νέο κύμα συγχωνεύσεων και εξαγορών, καθώς οι εταιρείες επέλεξαν να αναπτυχθούν μέσω εξαγορών και να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες πηγές κερδοφορίας (profit pools).

Πολλές από τις προκλήσεις που είχαν επιβαρύνει τη δραστηριότητα Μ&Α τα χρόνια μετά τη πανδημία έχουν πλέον περιοριστεί. Παράλληλα, το ρυθμιστικό περιβάλλον γίνεται πιο ευέλικτο και το κόστος κεφαλαίου υποχωρεί.

Το χάσμα αποτίμησης μεταξύ αγοραστών και πωλητών (buyer-seller gap) μειώνεται, με τους πολλαπλασιαστές αποτίμησης να έχουν ενισχυθεί σε 11,6x EV/EBITDA. Το επίπεδο αυτό, αν και αυξημένο, παραμένει χαμηλότερο από τα ιστορικά υψηλά του 2021 στους περισσότερους κλάδους.

Η Bain επισημαίνει ότι ολοένα και περισσότερα στελέχη αντιλαμβάνονται πως η στάση αναμονής δεν αποτελεί πλέον βιώσιμη στρατηγική. Η ανάγκη για άμεση δράση εντάθηκε περαιτέρω λόγω του βαθύτατου «μετασχηματιστικού αντίκτυπου» της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η στρατηγική αναδείχθηκε στον κορυφαίο λόγο διατήρησης ή ενίσχυσης της δραστηριότητας M&A, με πάνω από το 85% περισσότερων από 300 στελεχών που συμμετείχαν στην έρευνα της Bain, να δηλώνουν ότι έχουν ανανεώσει το σύνολο των υποψήφιων στόχων τους, ενσωματώνοντας τις τεχνολογικές και στρατηγικές αλλαγές της εποχής.

Οι δασμοί και οι εμπορικές αναταράξεις δεν ανέκοψαν την ανάκαμψη

Παρά την αβεβαιότητα γύρω από τους δασμούς και τις εμπορικές εντάσεις, ο αντίκτυπος τους αποδείχθηκε περιορισμένος. Η παροδική κάμψη του Απριλίου δεν είχε διάρκεια, ενώ ο ρυθμός των διασυνοριακών συμφωνιών παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος μέσα στο 2025. Λιγότερο από το μισό των στελεχών M&A που συμμετείχαν στην έρευνα της Bain θεωρεί ότι οι εμπορικοί περιορισμοί θα επηρεάσουν τα συνολικά τους πλάνα για συμφωνίες, ενώ το 70% δηλώνει ότι η εμπορική πολιτική δεν θα μεταβάλει τα σχέδια εκποιήσεων.

Ωστόσο, η Bain εκτιμά ότι οι τάσεις που διαμορφώνονται σε ένα περιβάλλον «μεταπαγκοσμιοποίησης» (post-globalization) θα αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα τα επόμενα χρόνια. Ήδη καταγράφονται πρώιμες ενδείξεις: μη αμερικανικές εταιρείες εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμες να αποκτήσουν περιουσιακά στοιχεία στις ΗΠΑ, ενώ Αμερικανοί αγοραστές στρέφονται πιο συστηματικά σε εγχώριες συμφωνίες λόγω των δασμών.
Καθώς το παγκόσμιο εμπόριο αναδιαρθρώνεται γύρω από περιφερειακές ζώνες, η ανάλυση της Bain θεωρεί ότι οι συγχωνεύσεις και εξαγορές παρέχουν στις εταιρείες ευελιξία επιλογών και πρόσβαση σε αγορές.

Αυξάνονται οι περιορισμοί σε κεφάλαια; 

Η έκθεση σημειώνει ότι η τάση της «μετα-παγκοσμιοποιήσης» και η αυξανόμενη προστατευτική πολιτική επηρεάζουν ήδη τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες κατανέμουν κεφάλαιο στις Συγχωνεύσεις & Εξαγορές. Οι επιχειρήσεις επιβαρύνονται με αυξανόμενες δαπάνες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων, καθώς και για επενδύσεις σε Τεχνητή Νοημοσύνη, αυτοματισμούς και αναβάθμιση τεχνολογικών υποδομών. Ως αποτέλεσμα, τα στελέχη M&A αναμένεται να αντιμετωπίσουν αυστηρότερη αξιολόγηση στις προτάσεις κατανομής κεφαλαίου και υψηλότερες απαιτήσεις απόδοσης επένδυσης (ROI) για κάθε συμφωνία.

Παρά την ισχυρή δραστηριότητα συναλλαγών το 2025, οι κεφαλαιακές κατανομές στις M&A υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, αποτελώντας μόλις το 7% των συνολικών δαπανών ρευστού σε περίπου 700 εταιρείες του S&P World Index. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από το εύρος 9% - 17% που επικράτησε την τελευταία εννέα χρόνια. Σύμφωνα με την Bain, η πτώση αυτή αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι κρίσιμες επενδυτικές προτεραιότητες —από τεχνολογικές αρχιτεκτονικές, ρομποτικά συστήματα και εφαρμογές ΤΝ έως εργοστασιακές υποδομές και ενεργειακές μονάδες— απορροφούν μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων, περιορίζοντας τον χώρο για M&A.

Μετατόπιση προς συμφωνίες επέκτασης πεδίου (scope deals)

Η Bain καταγράφει μια αξιοσημείωτη στροφή προς τις συμφωνίες scope deals, καθώς περισσότερες εταιρείες επιδιώκουν να διεισδύσουν σε νέες αγορές και νέα τμήματα πελατών, αντί να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην κλιμάκωση των υφιστάμενων δραστηριοτήτων τους. 

Το 2025, το 60% των συμφωνιών άνω του 1 δισ. δολαρίων αφορούσε scope deals —το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί— γεγονός που υποδηλώνει ισχυρή στρατηγική στροφή προς την ενίσχυση των εσόδων και την απόκτηση νέων δυνατοτήτων.
Ακόμη και παραδοσιακά προσανατολισμένοι σε συμφωνίες κλίμακας κλάδοι, όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και η προηγμένη βιομηχανική παραγωγή, εμφανίζουν ενισχυμένη διάθεση για διεύρυνση του πεδίου δράσης τους.