Προσωπικός Βοηθός: Μόνιμος θεσμός σε όλη τη χώρα από το 2027

Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο, ο «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία» περνά πλέον από το πιλοτικό στάδιο σε μια μόνιμη υπηρεσία του κράτους, με εφαρμογή σε όλη την Ελλάδα.

Για τη διαμόρφωση του νέου, σταθερού πλαισίου αξιοποιήθηκαν τα συμπεράσματα της πιλοτικής εφαρμογής, καθώς και οι παρατηρήσεις και η εμπειρία των ίδιων των ατόμων με αναπηρία και των Προσωπικών Βοηθών.

Στόχος του θεσμού είναι να παρέχει εξατομικευμένη υποστήριξη, δίνοντας στα άτομα με αναπηρία μεγαλύτερο έλεγχο στις καθημερινές τους ανάγκες και περισσότερες δυνατότητες αυτονομίας.

Από 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα ανέρχεται:

• έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη,
• έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη,
• έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη,
• έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση.

Η κατάταξη θα γίνεται από τις Ειδικές Επιτροπές, με βάση την εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ωφελούμενου.

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Στο Πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν άτομα ηλικίας από 16 έως 67 ετών με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, τα οποία διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ισχύ εφ’ όρου ζωής.

Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο τελεί σε διαρκή κατάσταση που χρήζει συμπαράστασης ετέρου προσώπου.

Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να συμμετάσχουν άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος.

Το ετήσιο εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και προσαυξάνεται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.

Ψηφιακή αίτηση και εξατομικευμένη αξιολόγηση

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ψηφιακά στην ιστοσελίδα prosopikosvoithos.gov.gr, ενώ τα στοιχεία θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων.

Με την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται άμεσα απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση, με δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης.

Η μοριοδότηση θα λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση και το εισόδημα του νοικοκυριού, την ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στο νοικοκυριό, καθώς και το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Επιπλέον μοριοδότηση θα λαμβάνουν όσοι εργάζονται ή σπουδάζουν.

Οι υποψήφιοι με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους και, κατ’ εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης.

Πώς θα αποζημιώνονται οι Προσωπικοί Βοηθοί

Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης.

Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ, ενώ στην περίπτωση συνοίκησης η μεικτή μηνιαία αποζημίωση θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ, με τον ωφελούμενο να λαμβάνει επιπλέον οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα.

Παράλληλα, αυξάνονται οι αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, όπως ανακοίνωσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου.

Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για όσους συμμετέχουν ήδη στο πιλοτικό πρόγραμμα.

Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό Δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς να χρειάζεται να κάνουν καμία ενέργεια.

Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από 1η Ιανουαρίου 2027, θα χρειαστεί να υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.

Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία, θα παραμείνουν επίσης ωφελούμενοι έως το τέλος του 2026 χωρίς να απαιτείται ενέργεια. Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα πρέπει να υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής με τη διαδικασία που θα ισχύσει για τους νέους αιτούντες.

Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο Πιλοτικό Πρόγραμμα θα υποβάλουν νέα αίτηση από την αρχή.

Το μόνιμο Πρόγραμμα θα υλοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ. Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση.