Η ανάγκη για αποδόσεις αγνοεί τους κινδύνους του πολέμου και την κρίση των οικονομιών

Υπό τις προαναφερόμενες συνθήκες, όλοι οι αναλυτές και οι επενδυτές θα έπρεπε είτε να ρευστοποιήσουν κάποιες τοποθετήσεις τους είτε να αναζητήσουν καταφύγια επενδυτικού κινδύνου.  Όμως, παραδόξως, οι χρηματιστηριακοί δείκτες βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά, όπως επίσης σε ιστορικά υψηλά βρίσκονται εμπορεύματα και μέταλλα αλλά και το real estate που ακολουθεί. Πρόκειται για μια εντελώς παράδοξη εικόνα, που διαψεύδει τους «αρκούδους» (bears) των αγορών. 

Οι επενδυτές αναζητούν αποδόσεις όπου κι αν μπορούν να τις βρουν 

Η κυρίαρχη φιλοσοφία αυτή την περίοδο βρίσκεται στην μεγιστοποίηση των αποδόσεων. Όλα τα hedge funds, τα private equities αλλά και τα αμοιβαία κεφάλαια (ιδιαίτερα τα αμερικανικά) δεν συζητούν καθόλου για «κάλυψη κινδύνου» ή «επενδυτική άμυνα». Κάθε στόχος τους είναι εστιασμένοι στις υψηλές αποδόσεις.  Οι διαχειριστές που επιβραβεύονται δεν είναι οι συνετοί που έχουν χαμηλά Beta στα χαρτοφυλάκιά τους αλλά όσοι δίνουν τις υψηλότερες αποδόσεις. Πλέον, το 5% μηνιαίως για τα αμερικανικά hedge funds είναι μια συντηρητική απόδοση. Το ποσοστό μετοχών επί των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων έχει αυξηθεί στο 95% στην Ευρώπη και η μόχλευση (δανεικά κεφάλαια που επενδύονται) έχει οδηγήσει σε 150-200%  στην Αμερική. Όλα για τις αποδόσεις. 

Ο δεύτερος βασικός λόγος για τον επενδυτικό παροξυσμό είναι ότι υπάρχει τεράστια ρευστότητα από τα αλλεπάλληλα κύματα κερδών. Την περίοδο 2016-2019, γεγονός αποτέλεσε το πανευρωπαϊκό ράλι των ομολόγων, με τις αγορές από την ΕΚΤ- ένα ράλι που η Ελλάδα το έχασε λόγω της κρίσης. Τα τεράστια κέρδη που βγήκαν τότε μετατράπηκαν σε μετοχικές τοποθετήσεις από το 2019 και μετά. 

Η Ε.Ε μέσω των αναπτυξιακών προγραμμάτων της από την πανδημία και έπειτα έδωσε τεράστια ρευστότητα στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Αυτή η ρευστότητα μετατράπηκε σε επενδύσεις και εξαγορές. Ήταν ίσως ο μεγαλύτερος πολλαπλασιαστής κερδών που αναζωπυρώνει την άνοδο στις αγορές. 

Τα αλλεπάλληλα κέρδη από εμπορεύματα, μετοχές και πετρέλαιο 

Ακολούθησε, μετά την πανδημία και την Ουκρανία, το ράλι των εμπορευμάτων, το οποίο έφερε νέα κέρδη σε επιχειρήσεις και επενδυτές και καταλήξαμε στα κέρδη του πετρελαίου που έφερε ο πόλεμος στο Ιράν. Τα αποτελέσματα (κέρδη) β’ τριμήνου (Μαρτίου-Ιουνίου) που είχαν οι 6 μεγαλύτερες επενδυτικές τράπεζες στις ΗΠΑ ξεπέρασαν τα 60 δισ. δολάρια  και είναι τα υψηλότερα κέρδη που εμφάνισαν ποτέ. Αυτά τα κέρδη, καθώς και τα κέρδη όλων των επιχειρήσεων, ξαναμπήκαν στα χρηματιστήρια. 

Τα αδιέξοδα των παλιών ασφαλιστικών συστημάτων – Το τέλος της αναδιανομής και η έμφαση στα κεφαλαιοποιητικά συστήματα 

Όμως, ο σημαντικότερος παράγοντας ανόδου των χρηματιστηριακών αγορών, ειδικά στην Ευρώπη, ήταν το γεγονός ότι τα παλιά αναδιανεμητικά  συστήματα («αλληλεγγύης γενεών») οδεύουν προς την λήξη τους λόγω δημογραφικού. Πλέον, οι εισφορές δεν μπορούν να καλύψουν τις συνταξιοδοτικές ανάγκες μιας γηρασμένης Ευρώπης, ούτε μπορούν να ανεβάσουν αρκετά παραπάνω τα όρια εργασίας. Έτσι, αναγκαστικά τα περισσότερα ασφαλιστικά ταμεία της Ευρώπης  αυξάνουν -«κλείνοντας το μάτι» στις κυβερνήσεις- τα ποσοστά τους σε μετοχές, προκειμένου να καλύψουν τα ασφαλιστικά κενά που εμφανίζουν. Αυτός είναι και ο σημαντικότερος λόγος που ο γερμανικός DAX (άλλοτε συντηρητικός) πάει από ιστορικό υψηλό σε ιστορικό υψηλό. Το ίδιο, άλλωστε, και ο γαλλικός CAC και ο ιταλικός MIB, αλλά και ο ολλανδικός AEX.