Ενεργειακό πρόβλημα: Η λύση βρίσκεται στη συνεργασία κρατών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο

Οι μεμονωμένες εθνικές παρεμβάσεις φαίνεται να μην επαρκούν για την ολιστική διαχείριση ενός ζητήματος που έχει πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις.

Το παράδειγμα της ενεργειακής επάρκειας της Βουλγαρίας και γιατί δεν μπορεί να δώσει λύση σε περίπτωση κορύφωσης της κρίσης 

Ας πάρουμε για παράδειγμα τη Βουλγαρία, που έχει αναπτύξει το μεγαλύτερο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) στην Ευρώπη.  Μπορεί να καταφέρνει να διατηρεί το ενεργειακό της ισοζύγιο ισορροπημένο στην ώρα της κρίσης αλλά εάν επιδεινωθεί η κατάσταση στη υπόλοιπη Ευρώπη, η Βουλγαρία μπορεί να κερδίσει μεν από την εξαγωγή ενέργειας αλλά να χάσει σε άλλους τομείς της οικονομίας της και καθώς τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών είναι ελλειμματικά με όλους τους εταίρους της, όταν επιδεινωθεί η κατάσταση, η οποία είναι lose-lose για όλους. 

Το δεύτερο παράδειγμα αφορά τα ελληνικά διυλιστήρια. Διαθέτουν επάρκεια σε αργό πετρέλαιο προς διύλιση και καταγράφουν υψηλά περιθώρια κέρδους, ωστόσο στην πράξη δεν έχουν τη δυνατότητα να συγκρατήσουν την τελική τιμή της βενζίνης σε χαμηλότερα επίπεδα.

Εύλογα θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι σημαντικό μέρος της υψηλής τιμής οφείλεται στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και τον ΦΠΑ. Ωστόσο, ακόμη και χωρίς την επιβάρυνση από τους συγκεκριμένους φόρους, η τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα διαμορφωνόταν κοντά στα 1,50-1,60 ευρώ ανά λίτρο. Από την άλλη πλευρά, μια μείωση ή κατάργηση των φόρων αυτών θα δημιουργούσε σημαντική απόκλιση από τους δημοσιονομικούς στόχους, ιδίως ως προς τον περιορισμό των ελλειμμάτων. Άρα και εδώ έχουμε μια lose-lose κατάσταση.

Kαταλήγουμε, επομένως, στο συμπέρασμα ότι μόνο μία πανευρωπαϊκή αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης μπορεί να δώσει μακροπρόθεσμη λύση στο πρόβλημα. 

Τι συζητείται στις Βρυξέλλες 

Αυτή τη στιγμή, συζητείται στις Βρυξέλλες το ενδεχόμενο της ενεργειακής κατανομής των κρατών εκεί  που έχουν ενεργειακό πλεόνασμα. Στην ουσία, άλλα κράτη θα συνεισφέρουν με ενέργεια από πετρέλαιο, άλλα με ενέργεια από ΑΠΕ και άλλα με φυσικό αέριο. Το σχέδιο βρίσκεται σε αρχικό στάδιο αλλά θα προχωρήσει μέχρι το τέλος του χρόνου, αρκεί βέβαια να υπάρξουν αντοχές στις οικονομίες. Επίσης, ακούγεται ότι θα υπάρξουν και δημοσιονομικές κατευθύνσεις για την φορολόγηση στα διυλιστήρια και στους παρόχους ενέργειας, καθώς και αναθεώρηση του δημοσιονομικού σχεδιασμού.  

Η μάχη βιομηχανίας- ενέργειας στα lobbies των Βρυξελλών

Η μάχη (με ή άνευ εισαγωγικών) στα lobbies των Βρυξελλών δίνεται μεταξύ των βιομηχανιών και των ενεργειακών ομίλων. Εκεί έχει διαμορφωθεί το δόγμα «τα κέρδη σας είναι οι ζημιές μας» και φαίνεται ότι ο υπόλοιπος Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος θα είναι η δυσκολότερη περίοδος για σημειωθεί «ειρήνη» ανάμεσα στις δύο πλευρές. Γιατί και στις δύο πλευρές, εάν αφεθεί η κατάσταση χωρίς λήψη κοινών πανευρωπαϊκών αποφάσεων, θα υπάρχουν χαμένοι.