Ελληνικές τράπεζες: Από την ανάκαμψη στην επόμενη οικονομία

Στη συνέλευση μίλησαν ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, Γιώργος Ζανιάς.

Οι τρεις παρεμβάσεις συνέκλιναν σε ένα βασικό συμπέρασμα: η περίοδος της διάσωσης και της εξυγίανσης έχει κλείσει, αλλά η επιτυχία του τραπεζικού συστήματος θα κριθεί πλέον από τη συμβολή του στην παραγωγική ανάπτυξη, στις επενδύσεις και στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Πιερρακάκης: Η υγεία είναι η αφετηρία

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ως υγιές, κεφαλαιακά ισχυρό, με ρευστότητα και κερδοφορία, σημειώνοντας ότι ένας κύκλος δεκαπέντε ετών κρίσεων έχει πλέον ολοκληρωθεί.

«Το σύστημα που κάποιοι έβλεπαν ως το μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι σήμερα ένα από τα ισχυρά της χαρτιά», ανέφερε.

Το βάρος της παρέμβασής του, όμως, βρισκόταν στην επόμενη ημέρα. «Η υγεία δεν είναι ο προορισμός. Είναι η αφετηρία», υπογράμμισε, θέτοντας στις τράπεζες την πρόκληση να μην περιοριστούν στην προσαρμογή τους στη σημερινή οικονομία.

Όπως σημείωσε, ο κλάδος έχει μπροστά του τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει «την οικονομία που μπορεί να υπάρξει», στηρίζοντας νέες επενδύσεις, παραγωγικές δραστηριότητες και επιχειρηματικά μοντέλα.

Οι τράπεζες ως καταλύτης ανάπτυξης

Η τοποθέτηση του Υπουργού μεταφέρει τη συζήτηση από την ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος στον αναπτυξιακό του ρόλο.

Οι τράπεζες διαθέτουν πλέον ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση και μεγαλύτερη δυνατότητα παροχής πιστώσεων. Το ζητούμενο είναι αν αυτή η δυνατότητα θα μεταφραστεί σε χρηματοδότηση βιώσιμων επενδύσεων, μικρομεσαίων επιχειρήσεων, εξωστρεφών δραστηριοτήτων, καινοτομίας και πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.

«Οι τράπεζες δεν είναι απλώς μέρος του οικοσυστήματος. Είναι ο καταλύτης του», ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, προσθέτοντας ότι ο καταλύτης δεν παρακολουθεί απλώς μια οικονομική αντίδραση, αλλά συμβάλλει στην ενεργοποίησή της.

Η νέα αποστολή του κλάδου, επομένως, δεν είναι μόνο να προστατεύει την οικονομική σταθερότητα, αλλά να συμβάλλει ενεργά στη δημιουργία νέου παραγωγικού δυναμικού.

Στουρνάρας: Ισχυρές επιδόσεις και καλύτερη ποιότητα ενεργητικού

Ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι ελληνικές τράπεζες συνέχισαν να καταγράφουν θετικές επιδόσεις και κατά τους πρώτους μήνες του 2026.

Όπως ανέφερε, ο κλάδος διατηρεί ισχυρή κερδοφορία, υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και επαρκή ρευστότητα, ενώ η ποιότητα του ενεργητικού έχει βελτιωθεί περαιτέρω.

Η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει περιορίσει σημαντικά την απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αποκαθιστώντας ένα από τα βασικότερα προβλήματα που χαρακτήριζαν το ελληνικό τραπεζικό σύστημα κατά την προηγούμενη δεκαετία.

Ο Διοικητής της ΤτΕ συνέδεσε τις θετικές τραπεζικές επιδόσεις και με την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας, η οποία, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και την αυξημένη διεθνή αβεβαιότητα, διατηρεί ισχυρότερες βάσεις σε σχέση με το παρελθόν.

Η ανάγκη για ευρωπαϊκή ενοποίηση

Ο κ. Στουρνάρας επανέφερε παράλληλα την ανάγκη ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Η ευρωπαϊκή ενοποίηση των αγορών κεφαλαίου και τραπεζικών υπηρεσιών θεωρείται κρίσιμη για τη διοχέτευση περισσότερων αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις, για τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει μεγαλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια, επενδυτές και διασυνοριακές ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό μέσα σε μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αγορά.

Ζανιάς: Η Ελλάδα έχει γυρίσει σελίδα

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΕΤ, Γιώργος Ζανιάς, σημείωσε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και η οικονομία έχουν αφήσει οριστικά πίσω τους την κρίση.

«Έχουν γυρίσει σελίδα, έχουν ανέβει πολλά σκαλοπάτια αξιοπιστίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στη διεθνή επενδυτική κοινότητα και στα θεσμικά fora κυριαρχούν πλέον οι ιστορίες επιτυχίας της Ελλάδας.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι οι κρίσεις των προηγούμενων δεκαπέντε ετών είχαν σοβαρές και επώδυνες συνέπειες για την οικονομία και την κοινωνία. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι λειτούργησαν και ως αφετηρία για βαθιά αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος.

«Πήραμε το μάθημά μας με σκληρό τρόπο», σημείωσε, αποδίδοντας την αλλαγή σε μια επίμονη προσπάθεια στην οποία καθοριστικό βάρος σήκωσε η ελληνική κοινωνία.

Στα 900 εκατ. ευρώ οι δράσεις κοινωνικής ευθύνης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Γιώργος Ζανιάς στις δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των τραπεζών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, από το 2019 μέχρι σήμερα οι σχετικές δράσεις του ελληνικού τραπεζικού κλάδου έχουν φτάσει τα 900 εκατ. ευρώ.

Από αυτά, τα 400 εκατ. ευρώ διατίθενται σταδιακά από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες για την ανακαίνιση χιλιάδων δημόσιων σχολείων σε ολόκληρη τη χώρα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου».

Ο Πρόεδρος της ΕΕΤ αναφέρθηκε επίσης στη στήριξη που παρείχαν οι τράπεζες κατά τις φυσικές καταστροφές στη Θεσσαλία, στην περίοδο της πανδημίας και της απότομης μετάβασης στις ψηφιακές πληρωμές, καθώς και σε παρεμβάσεις για συνεπείς δανειολήπτες που επιβαρύνθηκαν από την άνοδο των επιτοκίων.

Η αξιοπιστία και η διεθνής επενδυτική εικόνα

Η βελτίωση των ελληνικών τραπεζών έχει ευρύτερη σημασία για την εικόνα της χώρας. Ένα σταθερό τραπεζικό σύστημα ενισχύει την εμπιστοσύνη επενδυτών, μειώνει τους κινδύνους για την οικονομία και διευκολύνει τη χρηματοδότηση επιχειρηματικών σχεδίων.

Η επιστροφή στην κερδοφορία και η μείωση των προβληματικών δανείων έχουν περιορίσει τις ανησυχίες που για χρόνια συνόδευαν την Ελλάδα στις διεθνείς αγορές.

Το επόμενο βήμα είναι η αξιοπιστία αυτή να μετατραπεί σε πιο παραγωγική χρήση των κεφαλαίων. Η δυνατότητα χρηματοδότησης υπάρχει πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό· το ερώτημα είναι σε ποιους τομείς θα κατευθυνθεί και πόσο ευρεία θα είναι η πρόσβαση των επιχειρήσεων.

Η νέα φάση για το τραπεζικό σύστημα

Η Γενική Συνέλευση της ΕΕΤ αποτύπωσε την ολοκλήρωση μιας μεγάλης μετάβασης. Οι ελληνικές τράπεζες δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως εστία συστημικού κινδύνου, αλλά ως ένας κλάδος με ισχυρά μεγέθη και δυνατότητα να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη.

Αυτό αυξάνει και τις προσδοκίες απέναντί τους. Η αγορά, οι επιχειρήσεις και η Πολιτεία περιμένουν περισσότερη χρηματοδότηση, ταχύτερη αξιολόγηση επενδυτικών σχεδίων, ευκολότερη πρόσβαση για βιώσιμες επιχειρήσεις και ουσιαστική συμβολή στην παραγωγική ανασυγκρότηση.

Όπως επισήμανε ο Γιώργος Ζανιάς, η ελληνική οικονομία έχει πετύχει πολλά, αλλά χρειάζεται ακόμη να καλύψει σημαντική απόσταση για να επουλώσει πλήρως τις πληγές της κρίσης και να συγκλίνει με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Η επόμενη αξιολόγηση του τραπεζικού συστήματος δεν θα αφορά μόνο την κεφαλαιακή του ισχύ. Θα αφορά το κατά πόσο αυτή η ισχύς μετατρέπεται σε επενδύσεις, νέες επιχειρήσεις, θέσεις εργασίας και διατηρήσιμη ανάπτυξη.