Προσφορές, private label και περιορισμός εξόδων: Πώς αλλάζει το «πορτοφόλι» των Ελλήνων

Ειδικότερα, η άνοδος του κόστους ζωής, η οικονομική αβεβαιότητα και οι αλλαγές στο διαθέσιμο εισόδημα έχουν μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες διαχειρίζονται τις καθημερινές τους δαπάνες.

Σε πρόσφατη έρευνα της Circana με τίτλο «Καταναλωτικές τάσεις στην Ελλάδα: Οικονομική πίεση, νέες συνήθειες, νέες ευκαιρίες» αποτυπώνονται διάφορα στοιχεία που δείχνουν ότι οι καταναλωτές γίνονται πιο προσεκτικοί, αναζητούν προσφορές, συγκρίνουν τιμές και περιορίζουν μη απαραίτητες αγορές. 

Ταυτόχρονα, οι αλλαγές αυτές δημιουργούν νέες προοπτικές για επιχειρήσεις, retailers και νέους επιχειρηματίες που μπορούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα της αγοράς.

Η οικονομική ανασφάλεια διαμορφώνει νέες προτεραιότητες

Η έρευνα της Circana αναδεικνύει μια σαφή εικόνα: η οικονομική πίεση αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα που επηρεάζει τις καταναλωτικές επιλογές των Ελλήνων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, μόλις 1 στους 5 καταναλωτές δηλώνει ότι αισθάνεται οικονομικά ασφαλής.

Παράλληλα, περίπου 25% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δυσκολεύεται να καλύψει τα μηνιαία έξοδά του, ενώ την ίδια ώρα περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές εκφράζουν ανησυχία για το κόστος ζωής. Αυτή η αίσθηση οικονομικής ανασφάλειας οδηγεί σε σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι αγορές γίνονται πιο προγραμματισμένες και λιγότερο αυθόρμητες, ενώ η σχέση τιμής και αξίας παίζει καθοριστικό ρόλο στην τελική επιλογή.

Η τάση αυτή αφορά πλέον ευρύ φάσμα της κοινωνίας. Από νέους εργαζόμενους μέχρι οικογένειες και μικρομεσαίους επαγγελματίες. Οι αυξημένες δαπάνες για στέγαση, ενέργεια και βασικά αγαθά έχουν περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα για άλλες κατηγορίες κατανάλωσης.

Οι προσφορές και τα private label στο επίκεντρο των αγορών

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα της έρευνας είναι η έντονη στροφή των καταναλωτών προς οικονομικότερες επιλογές.

Συγκεκριμένα:

• 60% των καταναλωτών δηλώνει ότι αγοράζει κυρίως προϊόντα όταν βρίσκει προσφορές ή εκπτώσεις.
• 52% συγκρίνει τιμές μεταξύ διαφορετικών καταστημάτων πριν προχωρήσει σε αγορά.
• 43% επιλέγει πλέον προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label).

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η έννοια της «έξυπνης αγοράς» έχει γίνει κεντρικό στοιχείο της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Παράλληλα, οι καταναλωτές περιορίζουν τις ποσότητες που αγοράζουν. Σύμφωνα με την έρευνα:

• 29% των καταναλωτών αγοράζει μικρότερες ποσότητες προϊόντων ή ψωνίζει λιγότερο συχνά.
• 21% έχει σταματήσει να αγοράζει ορισμένα προϊόντα που θεωρεί μη απαραίτητα.
• 10% στρέφεται σε κατεψυγμένα προϊόντα αντί για φρέσκα λόγω χαμηλότερου κόστους.

Η τάση αυτή επηρεάζει σημαντικά το λιανεμπόριο και αναγκάζει πολλές επιχειρήσεις να επανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους, είτε μέσω προσφορών είτε μέσω νέων σειρών προϊόντων με χαμηλότερη τιμή.

Περιορισμός εξόδων εκτός σπιτιού

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τη μείωση των δαπανών για δραστηριότητες εκτός σπιτιού. Είναι χαρακτηριστικό πως το 84% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει περιορίσει τα έξοδα για φαγητό ή διασκέδαση εκτός σπιτιού. Η τάση αυτή οδηγεί σε μεγαλύτερη κατανάλωση στο σπίτι, είτε πρόκειται για τρόφιμα είτε για άλλες μορφές ψυχαγωγίας.

Για πολλούς καταναλωτές, η έξοδος για φαγητό ή διασκέδαση μετατρέπεται από συνήθεια σε μια πιο σπάνια επιλογή και δυνατότητα. Αντίθετα, αυξάνεται η προετοιμασία γευμάτων στο σπίτι και η αγορά προϊόντων που σχετίζονται με την οικιακή κατανάλωση. Ως εκ τούτου, η αλλαγή αυτή επηρεάζει σημαντικά κλάδους όπως η εστίαση, η ψυχαγωγία και το λιανεμπόριο τροφίμων, δημιουργώντας νέες ισορροπίες στην αγορά.

Στις προτιμήσεις εξόδου: πάντως εστιατόρια και ταβέρνες: συγκρατούν ένα 60%, τα καφέ και τα μπαρ ένα 50% και το 46% επιδιώκει ταξίδια και εκδρομές.

Οι νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις και brands

Τούτο δοθέντων, παρά τις πιέσεις που δημιουργεί η οικονομική συγκυρία, οι αλλαγές αυτές δημιουργούν και σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες. Οι εταιρείες που κατανοούν τη νέα συμπεριφορά των καταναλωτών μπορούν να αναπτύξουν προϊόντα και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες της αγοράς.

Η έμφαση στην αξία, τη διαφάνεια στις τιμές και την πρακτικότητα γίνεται ολοένα και πιο σημαντική. Τα brands που μπορούν να προσφέρουν ποιοτικά προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά. Παράλληλα, η αξιοποίηση δεδομένων και τεχνολογίας βοηθά τις επιχειρήσεις να κατανοήσουν καλύτερα τις προτιμήσεις των καταναλωτών. Τα analytics, τα ψηφιακά εργαλεία marketing και η ανάλυση της καταναλωτικής συμπεριφοράς αποτελούν πλέον βασικά εργαλεία στρατηγικής.

Για τους νέους επιχειρηματίες, οι αλλαγές αυτές αποτελούν επίσης μια σημαντική ευκαιρία. Η ανάπτυξη υπηρεσιών που μειώνουν το κόστος για τον καταναλωτή, βελτιώνουν την εμπειρία αγορών ή προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων.