Η Ελλάδα υστερεί ακόμη στην υποστήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας - Δεδομένα και προκαταλήψεις

Ωστόσο, νέα παγκόσμια έρευνα της iSelect αποτυπώνει ότι η πρόοδος παραμένει άνιση και σε πολλές χώρες - μεταξύ αυτών και η Ελλάδα - τα εμπόδια εξακολουθούν να είναι δομικά. 

Με συνολικό σκορ 40/100, η χώρα κατατάσσεται χαμηλά στον διεθνή δείκτη που αξιολογεί την ισότητα των φύλων, τη γυναικεία ιδιοκτησία επιχειρήσεων, την αυτοαπασχόληση, τη νέα επιχειρηματική δραστηριότητα και τις κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από τη γυναικεία ηγεσία. 

Παρά το υψηλό ποσοστό επιχειρήσεων με γυναικεία ιδιοκτησία (43,9%), η περιορισμένη νέα επιχειρηματική πυκνότητα και τα ισχυρά στερεότυπα επιβαρύνουν τη συνολική εικόνα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και κοινωνικό.

Η παγκόσμια εικόνα: Ποιοι πρωτοπορούν

Η μελέτη δημιουργεί έναν συνολικό δείκτη (global index score) που συνδυάζει ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες. Στην κορυφή βρίσκεται η Νέα Ζηλανδία με σκορ 82/100 και 58,2% των επιχειρήσεων να έχουν γυναικεία ιδιοκτησία. Ακολουθούν η Μολδαβία (77) και το Ηνωμένο Βασίλειο (75), με ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις στη νέα επιχειρηματική δραστηριότητα (18,6 νέες επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους για το Ηνωμένο Βασίλειο).

Η έρευνα επισημαίνει επίσης ότι, παγκοσμίως, οι γυναίκες κατείχαν το 32,4% των θέσεων ανώτερης διοίκησης το 2023, ποσοστό που αυξήθηκε οριακά στο 33,5% το 2024. Με τον σημερινό ρυθμό, η ισότητα στις ανώτερες διοικητικές θέσεις δεν αναμένεται πριν από το 2053. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η πρόοδος είναι υπαρκτή, αλλά αργή και άνιση.

Η θέση της Ελλάδας: Υψηλή ιδιοκτησία, χαμηλή δυναμική

Η Ελλάδα συγκεντρώνει συνολικό σκορ 40/100, τοποθετούμενη χαμηλά τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενδεικτικά στοιχεία:

• Παγκόσμια βαθμολογία ισότητας: 0,709
• Επιχειρήσεις με γυναικεία ιδιοκτησία: 43,9%
• Γυναικεία αυτοαπασχόληση: 24,7%
• Νέα επιχειρηματική πυκνότητα: 2,1 νέες επιχειρήσεις ανά 1.000 άτομα
• Αντίληψη ότι οι άνδρες είναι καλύτερα στελέχη: 51,1%

Το υψηλό ποσοστό γυναικείας ιδιοκτησίας αποτελεί θετικό στοιχείο και δείχνει ότι οι γυναίκες συμμετέχουν ενεργά στην επιχειρηματικότητα. Ωστόσο, η πολύ χαμηλή νέα επιχειρηματική δραστηριότητα (2,1) υποδηλώνει περιορισμένη ανανέωση και δυναμική στο επιχειρηματικό οικοσύστημα. Επιπλέον, το γεγονός ότι πάνω από το μισό του πληθυσμού εξακολουθεί να θεωρεί τους άνδρες «καλύτερα» στελέχη αποτυπώνει ένα σημαντικό κοινωνικό εμπόδιο.

Σε σύγκριση με γειτονικές χώρες, η Ελλάδα υστερεί έναντι της Αλβανίας (53), της Κύπρου (42), του Μαυροβουνίου (42), της Ιταλίας (41) και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (41). Βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τη Βουλγαρία (40), αλλά μπροστά από τη Βόρεια Μακεδονία (33) και την Τουρκία (26). Η περιφερειακή εικόνα δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα με προκλήσεις, αλλά σίγουρα δεν συγκαταλέγεται στους πρωτοπόρους.

Κύπρος και περιφερειακές συγκρίσεις

Η Κύπρος καταγράφει ελαφρώς υψηλότερο συνολικό σκορ (42). Ωστόσο, παρουσιάζει χαμηλότερο ποσοστό επιχειρήσεων με γυναικεία ιδιοκτησία (30%) και χαμηλή γυναικεία αυτοαπασχόληση (8,3%). Το στοιχείο που διαφοροποιεί σημαντικά την εικόνα της είναι η νέα "επιχειρηματική πυκνότητα", με 12,8 νέες επιχειρήσεις ανά 1.000 άτομα – πολλαπλάσια επίδοση σε σχέση με την Ελλάδα.

Η σύγκριση καταδεικνύει ότι η Ελλάδα υστερεί κυρίως στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων από γυναίκες, στοιχείο κρίσιμο για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η επιχειρηματικότητα δεν αφορά μόνο την ιδιοκτησία υφιστάμενων δομών, αλλά και τη δυνατότητα ίδρυσης νέων, καινοτόμων εταιρειών.

Τα στερεότυπα και οι ανισότητες

Η έρευνα αναδεικνύει ότι οι κοινωνικές αντιλήψεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την εξέλιξη της γυναικείας ηγεσίας. Σε αρκετές χώρες σημαντικά ποσοστά πολιτών εξακολουθούν να θεωρούν ότι οι άνδρες είναι πιο κατάλληλοι για διοικητικές θέσεις.

Για την Ελλάδα, το 51,1% που συμμερίζεται αυτή την άποψη αποτελεί κρίσιμο εύρημα. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι οι θεσμικές παρεμβάσεις από μόνες τους δεν επαρκούν. Απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας, ενίσχυση της εκπαίδευσης, αλλά και στοχευμένες πολιτικές στήριξης της γυναικείας επιχειρηματικότητας.

Η διεθνής σύγκριση επιβεβαιώνει ότι οι χώρες που συνδυάζουν υψηλή ισότητα, ισχυρή επιχειρηματική δραστηριότητα και θετικό κοινωνικό κλίμα εμφανίζουν καλύτερες συνολικές επιδόσεις. Η Νέα Ζηλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Χρειάζεται στρατηγική, όχι αποσπασματικές κινήσεις

Τα στοιχεία της iSelect αποτυπώνουν μια σύνθετη πραγματικότητα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό ποσοστό γυναικείας ιδιοκτησίας επιχειρήσεων, όμως υστερεί στη δυναμική δημιουργία νέων επιχειρήσεων και εξακολουθεί να επηρεάζεται από ισχυρά στερεότυπα. Με συνολικό σκορ 40, βρίσκεται χαμηλά σε έναν δείκτη που συνδυάζει οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Η πρόκληση δεν είναι μόνο να αυξηθούν οι αριθμοί, αλλά να ενισχυθεί ένα οικοσύστημα που θα επιτρέπει στις γυναίκες να καινοτομούν, να ιδρύουν επιχειρήσεις και να αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους χωρίς προκαταλήψεις. Η σύγκλιση με τις καλύτερες επιδόσεις διεθνώς απαιτεί συντονισμένη στρατηγική: εκπαίδευση, χρηματοδοτικά εργαλεία, θεσμικά κίνητρα και αλλαγή κουλτούρας.