Παροχή σίτισης: «Win - win» συνθήκη για επιχειρήσεις και εργαζομένους - αναγκαία τα έξτρα φορολογικά κίνητρα

Μπόνους, κινητό τηλέφωνο, ιδιωτική ασφάλιση, χρήση ΙΧ και άλλες παροχές έρχονται να προστεθούν στο τελικό πακέτο που μπορεί να προσφέρει μια επιχείρηση προς έναν εργαζόμενο. 

Την τελευταία δεκατία μάλιστα, όλο και πιο διαδεδομένη είναι η παροχή σίτισης (κάρτες ) με τις οποίες ένας εργαζόμενος μπορεί να πραγματοποιεί αγορές σε σουπερμάρκετ και όχι μόνο.

Η παροχή σίτισης αποτελεί πλέον ένα εργαλείο με πολλαπλά οφέλη: ενισχύει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων, συμβάλλει στην ικανοποίηση και διατήρηση προσωπικού, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και δημιουργεί πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα στον κλάδο των τροφίμων και της εστίασης.

Κι όμως - όπως σε πολλά άλλα ζητήματα - η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης των 27 υπό το πρίσμα ότι μόλις 12% του (αναβαθμισμένου κατώτατου μισθού) αντιστοιχεί στο ποσό σίτισης που παρέχεται. Για την ιστορία ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται περί το 20% επί του κατώτατου μισθού.

«Κολλημένοι στο 2004» - Ανάγκη για περαιτέρω φορολογικά κίνητρα

Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι σήμερα ότι το ημερήσιο αφορολόγητο όριο της παροχής σίτισης παραμένει αμετάβλητο στα 6 ευρώ από το 2024, παρά τις μεγάλες αυξήσεις στο κόστος διαβίωσης

Όπως επισημάνθηκε δε, μεταξύ άλλων, κατά την ειδική παρουσίαση της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ και της Edenred στο Αμφιθέατρο της ΓΣΕΒΕΕ επιπλέον φορολογικά κίνητρα θα οδηγούσαν αρκετές επιχειρήσεις (71,3%) να εξετάσουν εκ νέου την παροχή σίτισης.

Ο Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς τόνισε στην εισαγωγική του ομιλία: «Η παροχή σίτισης στους εργαζόμενους αποτελεί μια ουσιαστική και πρακτική μορφή στήριξης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής και οι τιμές των τροφίμων πιέζουν έντονα τα νοικοκυριά. Τα ευρήματα των ερευνών αναδεικνύουν ότι τα φορολογικά κίνητρα μπορούν να λειτουργήσουν καθοριστικά, ώστε περισσότερες επιχειρήσεις να προσφέρουν τέτοιες παροχές στο προσωπικό τους. Πρόκειται για πολιτικές που ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων, βελτιώνουν την καθημερινότητά τους και παράλληλα δίνουν στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να στηρίξουν τους ανθρώπους τους χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση. Η ΓΣΕΒΕΕ θεωρεί ότι κάθε πρωτοβουλία που στηρίζει τους εργαζόμενους, χωρίς να προσθέτει νέα βάρη στις επιχειρήσεις, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη για την εργασία, την επιχειρηματικότητα και την οικονομία συνολικά».

Ο ίδιος με δημόσιες τοποθετήσεις του έχει μιλήσει για την ανάγκη αύξησης του αφορολόγητου (πάνω από τα 132 ευρώ/μηνα που είναι σήμερα), κάτι που δεν κοστίζει όσο κοστίζει μια αύξηση μισθού (ασφαλιστικές - εργοδοτικές εισφορές κλπ)

Όπως αποκάλυψε από τον περασμένο Δεκέμβρη υπάρχει πρόταση προς την κυβέρνηση ώστε το αφορολόγητο να αυξηθεί από τα 6 ευρώ την ημέρα, στα 8 ευρώ την ημέρα, και με δεδομένο τις τελευταίες πληθωριστικές πιέσεις εκτιμά πως θα έπρεπε να φτάσει στα 10 ευρώ.

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Edenred, Μαρία Βερούχη σχολίασε τα αποτελέσματα της έρευνας υπογραμμίζοντας ότι «οι εταιρικές παροχές δεν αποτελούν πλέον απλά μια πρόσθετη παροχή προς τους εργαζομένους. Αποτελούν μια στρατηγική επένδυση που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, στηρίζει το διαθέσιμο εισόδημα των ανθρώπων τους και δημιουργεί ευρύτερη αξία για την οικονομία. Η έρευνα επιβεβαιώνει αυτή την πραγματικότητα με πολύ σημαντικά στοιχεία. Στην Ελλάδα, το ημερήσιο αφορολόγητο όριο της παροχής σίτισης παραμένει αμετάβλητο στα 6 ευρώ εδώ και 22 χρόνια, παρά τις σημαντικές μεταβολές στο κόστος διαβίωσης. Σε μια περίοδο όπου η αύξηση της παραγωγικότητας και η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων αποτελούν κοινές προτεραιότητες, η παροχή σίτισης μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο. Ελπίζουμε ότι τα συμπεράσματα της έρευνας θα αποτελέσουν τη βάση για έναν γόνιμο και τεκμηριωμένο διάλογο μεταξύ της Πολιτείας, των κοινωνικών εταίρων και της επιχειρηματικής κοινότητας, με στόχο τον εκσυγχρονισμό ενός θεσμού».

«Δεν είναι ο κούκος που θα φέρει την Άνοιξη προφανώς» συμπλήρωσε. Απαιτείται μια σύνθεση λύσεων και προτάσεων για να γίνει μια επιχείρηση πιο ανταγωνιστική και να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη του εργαζόμενου, συμπλήρωσε.

Όπως είπε η κα Βερούχη η παροχή σίτισης όμως είναι ένα από τα πιο στοχευμένα μέτρα μπροστά στην πίεση που υπάρχει στην κοινωνία και ροκανίζει το εισόδημα των πολιτών.

Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα - οι αντιλήψεις εργοδοτών και εργαζομένων 

Οι διατακτικές και οι κάρτες σίτισης δεν αποτελούν πλέον μια προαιρετική εταιρική παροχή, αλλά εξελίσσονται σε στοιχείο της συνολικής στρατηγικής μιας επιχείρησης απέναντι στους εργαζομένους της.

Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό προσφέρουν ήδη κάποια πρόσθετη παροχή στους εργαζομένους τους. Ανάμεσα σε όλες τις διαθέσιμες παροχές, η σίτιση καταλαμβάνει την πρώτη θέση, καθώς το 70,3% όσων παρέχουν επιπλέον παροχές επιλέγουν διατακτικές ή κάρτες σίτισης.

Από τις επιχειρήσεις που ήδη προσφέρουν πρόσθετες παροχές, σχεδόν έξι στις δέκα χορηγούν παροχή σίτισης είτε σε όλους είτε σε μέρος των εργαζομένων τους, ενώ ένα ακόμη ποσοστό εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε αυτή την επιλογή στο προσεχές διάστημα.

Παράλληλα, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί πλέον μια πρόσκαιρη επιλογή. Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις που χορηγούν παροχή σίτισης το κάνουν σταθερά για περισσότερα από τρία χρόνια, γεγονός που αποδεικνύει ότι εντάσσεται πλέον στη φιλοσοφία των οργανισμών και όχι σε περιστασιακές πολιτικές επιβράβευσης.

Στήριξη εισοδήματος αλλά και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό

Η έρευνα δείχνει ότι το βασικό κίνητρο των επιχειρήσεων δεν είναι αποκλειστικά φορολογικό.

Η σημαντικότερη αιτία χορήγησης της παροχής είναι η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων (62,5%), ενώ ακολουθούν τα φορολογικά οφέλη (54,2%), η διατήρηση προσωπικού (40%), η ενίσχυση της εταιρικής κουλτούρας και της κοινωνικής ευθύνης (39,2%) και η προσέλκυση νέων εργαζομένων (20,8%).

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν μια σημαντική μετατόπιση στη φιλοσοφία των εργοδοτών. Η παροχή σίτισης αντιμετωπίζεται πλέον ως εργαλείο ανθρώπινου δυναμικού, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου πολλοί κλάδοι αντιμετωπίζουν έντονες ελλείψεις προσωπικού.

Η ίδια η εμπειρία των επιχειρήσεων επιβεβαιώνει αυτή την εικόνα. Σχεδόν οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις εκτιμούν ότι η παροχή αυξάνει την ικανοποίηση των εργαζομένων, ενώ περίπου τα δύο τρίτα θεωρούν ότι συμβάλλει ουσιαστικά στην προσέλκυση και διατήρηση προσωπικού.

Το φορολογικό πλαίσιο παίζει καθοριστικό ρόλο

Παρά το γεγονός ότι η ενίσχυση του προσωπικού αποτελεί το βασικό κίνητρο, η έρευνα αποδεικνύει ότι η φορολογική μεταχείριση της παροχής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις επιχειρήσεις.

Το 77,5% όσων ήδη χορηγούν παροχή δηλώνουν ότι το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς επηρέασε σημαντικά την απόφασή τους. Επιπλέον, το 91,7% δηλώνει ότι θα εξέταζε αύξηση του ποσού εφόσον υπήρχαν επιπλέον φορολογικά κίνητρα, ενώ το 71,3% των επιχειρήσεων που σήμερα δεν παρέχουν κάρτες ή διατακτικές σίτισης θα εξέταζαν σοβαρά την υιοθέτησή τους υπό τις ίδιες προϋποθέσεις.

Το εύρημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια πολιτική, καθώς δείχνει ότι μικρές αλλαγές στα φορολογικά κίνητρα μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική επέκταση του θεσμού.

Η ενημέρωση παραμένει το μεγάλο ζητούμενο

Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι το σημαντικότερο εμπόδιο δεν φαίνεται να είναι αποκλειστικά το κόστος.

Η βασικότερη αιτία για την οποία πολλές επιχειρήσεις δεν χορηγούν παροχή σίτισης είναι η έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τον θεσμό, ενώ ακολουθεί η περιορισμένη οικονομική δυνατότητα. Αντίστοιχα, πολλές επιχειρήσεις του κλάδου τροφίμων και εστίασης δεν αποδέχονται ακόμη κάρτες ή διατακτικές σίτισης, κυρίως επειδή δεν γνωρίζουν επαρκώς το σύστημα ή δεν διαπιστώνουν ακόμη επαρκή ζήτηση. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης μέσω καλύτερης ενημέρωσης και εκπαίδευσης της αγοράς.

Τι λένε οι εργαζόμενοι

Σήμερα μόλις το 23,1% δηλώνει ότι λαμβάνει τακτικά ή περιστασιακά παροχή σίτισης από τον εργοδότη του. Ωστόσο, όσοι την απολαμβάνουν τη θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική. Το 73,4% αξιολογεί την παροχή ως πολύ ή αρκετά σημαντική για την προσωπική του καθημερινότητα. Οι περισσότεροι χρησιμοποιούν τις κάρτες κυρίως για αγορές από σούπερ μάρκετ, ενώ σημαντικά ποσοστά τις αξιοποιούν και σε εστιατόρια, καφέ, υπηρεσίες delivery και άλλες επιχειρήσεις τροφίμων.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι το 91,3% εξαντλεί το διαθέσιμο ποσό πριν ολοκληρωθεί ο μήνας, ενώ σχεδόν τα δύο τρίτα το καταναλώνουν μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες από τη χορήγησή του. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει πόσο σημαντική είναι η συγκεκριμένη ενίσχυση για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους δηλώνουν ότι η παροχή τους επιτρέπει να αγοράζουν περισσότερα τρόφιμα, να μειώνουν το άγχος για τις καθημερινές δαπάνες διατροφής και να διατηρούν καλύτερη ποιότητα γευμάτων.

Οφέλη και για την αγορά τροφίμων

Η έρευνα καταγράφει θετικές επιπτώσεις και για τις επιχειρήσεις που αποδέχονται κάρτες ή διατακτικές σίτισης ως μέσο πληρωμής. Οι ίδιες οι επιχειρήσεις αναφέρουν ότι αποκτούν πρόσβαση σε ευρύτερο πελατολόγιο, ενισχύουν τη σταθερότητα της πελατείας τους και βελτιώνουν την προβολή τους στην αγορά.

Αντίθετα, η άμεση αύξηση του τζίρου εμφανίζεται ως λιγότερο έντονο αποτέλεσμα, γεγονός που δείχνει ότι τα μεγαλύτερα οφέλη είναι κυρίως μακροπρόθεσμα και σχετίζονται με την πιστότητα των πελατών.