Βιομηχανία & Μεταποίηση: Η Ελλάδα ψάχνει ανθρώπους, ο κόσμος ψάχνει νέες δεξιότητες

Οι συνθήκες σήμερα στην ελληνική βιομηχανία αποτυπώνουν το γεγονός πως οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αναζητούν εργαζομένους, όμως δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να βρουν ανθρώπους με τις δεξιότητες που χρειάζονται. 

Ειδικότερα, στον κλάδο της Βιομηχανικής Παραγωγής και Μεταποίησης, το 88% των εργοδοτών στην Ελλάδα δηλώνει δυσκολία στην εύρεση κατάλληλων υποψηφίων, σύμφωνα με τα στοιχεία της ManpowerGroup για την έλλειψη ταλέντου.

Την ίδια στιγμή, οι προοπτικές απασχόλησης στον κλάδο παραμένουν θετικές. Η ζήτηση, επομένως, δεν έχει εξαφανιστεί· αυτό που φαίνεται να αλλάζει είναι το προφίλ του εργαζομένου που αναζητά η παραγωγή. Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική μεταποίηση: το χάσμα ανάμεσα στις ανάγκες των επιχειρήσεων και στις διαθέσιμες δεξιότητες της αγοράς.

«Το ελληνικό έλλειμμα γίνεται ψηφιακό»

Η μετάβαση σε πιο αυτοματοποιημένα εργοστάσια μετατοπίζει σταδιακά τη ζήτηση από τις επαναλαμβανόμενες χειρωνακτικές εργασίες σε ειδικότητες που απαιτούν τεχνική κατάρτιση, γνώση ψηφιακών συστημάτων και ικανότητα διαχείρισης νέων τεχνολογιών.

Για την Ελλάδα, αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η έλλειψη προσωπικού δεν αφορά πλέον μόνο την κάλυψη θέσεων παραγωγής, αλλά και την εύρεση ανθρώπων που μπορούν να χειριστούν και να συντηρήσουν σύγχρονο εξοπλισμό, να προγραμματίσουν αυτοματοποιημένα συστήματα και να αξιοποιήσουν ψηφιακά εργαλεία.

Παγκόσμιο βέβαια το πρόβλημα: 72% δυσκολεύεται να βρει εξειδικευμένους εργαζομένους

Η εικόνα στην Ελλάδα εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση. Σύμφωνα με την παγκόσμια έκθεση της Manpower για τον Κόσμο της Εργασίας στη Βιομηχανική Παραγωγή και Μεταποίηση, το 72% των επιχειρήσεων παγκοσμίως δυσκολεύεται να βρει το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που χρειάζεται. Την ίδια στιγμή, το 60% των εργαζομένων στον κλάδο δηλώνει ότι δεν έχει λάβει εκπαίδευση ή ανάπτυξη δεξιοτήτων κατά τους τελευταίους έξι μήνες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στο εργοστάσιο

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί πλέον μέρος της συζήτησης για την παραγωγή, όχι μόνο ως μελλοντική τεχνολογία αλλά ως εργαλείο που αρχίζει να ενσωματώνεται στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Οι εφαρμογές της εκτείνονται από τον έλεγχο ποιότητας και την πρόβλεψη βλαβών του εξοπλισμού έως τον προγραμματισμό παραγωγής και τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ωστόσο, η βιομηχανία κινείται πιο αργά σε σχέση με άλλους κλάδους. Μόλις το 46% των CIOs στον κλάδο δηλώνει ότι η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκεται ήδη στο στάδιο της εφαρμογής, έναντι 60% στο σύνολο των κλάδων παγκοσμίως.

Η διαφορά αυτή συνδέεται με την πολυπλοκότητα της παραγωγής. Η ενσωμάτωση της ΤΝ σε ένα εργοστάσιο δεν αφορά μόνο λογισμικό. Προϋποθέτει τη σύνδεση ψηφιακών συστημάτων με μηχανήματα, γραμμές παραγωγής, διαδικασίες ποιότητας και εφοδιαστικές αλυσίδες. Χρειάζεται, συνεπώς, ανθρώπους που κατανοούν ταυτόχρονα την τεχνολογία και τη λειτουργία της παραγωγής.

Ρομπότ και εργαζόμενοι αλλάζουν ρόλους

Η τεχνολογική μετάβαση, πάντως, δεν σημαίνει απαραίτητα απλή αντικατάσταση ανθρώπων από μηχανές. Σύμφωνα με στοιχεία της Rockwell Automation που επικαλείται η εν λόγω έκθεση, το 93% των επιχειρήσεων παγκοσμίως αναμένει ότι η ρομποτική και οι σύγχρονες τεχνολογίες παραγωγής θα μετασχηματίσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους.

Οι μισές επιχειρήσεις εκτιμούν ότι υφιστάμενοι εργαζόμενοι θα μετακινηθούν σε νέους ρόλους, ενώ το 42% αναμένει προσλήψεις για διαφορετικές θέσεις. Ένα 31% εξετάζει παράλληλα λύσεις outsourcing.

Η μετάβαση αυτή δημιουργεί, ωστόσο, και αβεβαιότητα. Το 45% των εργαζομένων στον κλάδο φοβάται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη ή ο αυτοματισμός θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τη σημερινή του θέση μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Η επένδυση στις δεξιότητες γίνεται επιχειρηματική ανάγκη

Για τη βιομηχανία, το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ετών δεν θα είναι μόνο πόσο γρήγορα θα εγκαταστήσει ρομπότ, αυτοματισμούς και συστήματα AI, αλλά αν θα διαθέτει τους ανθρώπους που μπορούν να τα αξιοποιήσουν.

Η δημογραφική συρρίκνωση, η αναδιάταξη των εφοδιαστικών αλυσίδων και η αυξανόμενη ζήτηση για τεχνικούς και ψηφιακούς επαγγελματίες εντείνουν τον ανταγωνισμό για ταλέντο.

Για την Ελλάδα, όπου ήδη όπως αναφέρθηκε σχεδόν 9 στους 10 εργοδότες του κλάδου δηλώνουν δυσκολία στην εύρεση κατάλληλων υποψηφίων, η πρόκληση είναι ακόμη πιο άμεση. Η επένδυση σε upskilling και reskilling, η στενότερη σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας και η αξιοποίηση του υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού αποκτούν έτσι νόημα ιδιαίτερης σημασίας.