O Jeff Koons στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σε έναν ανοιχτό στο χρόνο διάλογο

Στο επίκεντρο της έκθεσης Jeff Koons: «Αφροδίτη» του Lespugue, μια ιδιαίτερη μουσειακή πρόταση που καταργεί τα όρια του χρόνου βρίσκεται το έργο του πασίγνωστου Αμερικανού καλλιτέχνη, Balloon Venus Lespugue (Orange) που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό και ξεπερνά σε ύψος τα 2,5 μέτρα. 

Ενώ η μορφή ή και ο χαρακτήρας του έργου που στην ανακλαστική που επιφάνεια καθρεφτιζόμαστε όλοι καθώς το παρατηρούμε σε όποιο σημείο του δωματίου και αν βρισκόμαστε, ανοίγει έναν απρόσμενο οπτικό διάλογο με δέκα παλαιολιθικές «Αφροδίτες», πιστοποιημένα αντίγραφα εμβληματικών ειδωλίων που φυλάσσονται στα μεγαλύτερα μουσεία της Ευρώπης.

Η μορφή, η ενσώματη πνευματικότητα και το συμβολικό σώμα από την Παλαιολιθική περίοδο σε μερικά από τα αρχαιότερα έργα γλυπτικής της ανθρωπότητας μοιάζει να διαπερνά το χρόνο και να αναμετράται ή ίσως απλά να βρίσκεται “στο απέναντι δωμάτιο” με τη μεταμοντερνικότητα, ενώ τα αρχέτυπα της γονιμότητας και της θηλυκότητας μοιάζουν να υπερβαίνουν τις εποχές και να απλώνονται στο χρόνο.

Και τα υλικά από το ελεφαντόδοντο, τον ασβεστόλιθο και τον πηλό ως στον ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα να αποτίουν ένα καλλιτεχνικό φόρο τιμής στην σημασία της μορφής, άλλοτε με μεγάλα έργα που κάνουν το να μπουν ή το να βγουν από μια αίθουσα να μοιάζει ένα αίνιγμα και άλλοτε δημιουργημένα σε φορητό μέγεθος, μέγεθος τσέπης, όπως θα λέγαμε σήμερα.

Ο ίδιος ο Koons σημειώνει για αυτή τη συνύπαρξη: «Είναι μεγάλη τιμή να εκθέτω το έργο μου σε έναν χώρο όπου συνομιλεί με προϊστορικά ειδώλια που διατρέχουν ολόκληρη την Παλαιολιθική περίοδο. Η αντίθεση ανάμεσα στη μνημειακή κλίμακα του Balloon Venus και τα μικροσκοπικά μουσειακά πρότυπα των 5 εκατοστών είναι εντυπωσιακή. Στα αρχαία ειδώλια, ο φορητός χαρακτήρας τους επέτρεπε μια σωματική σύνδεση με τη μαγεία της γονιμότητας».

28.000 χρόνια μετά, το επιβλητικό γλυπτό του 21ου αιώνα εμπνέεται από τα μικροσκοπικά αυτά γλυπτά που μπορούσε κανείς να τα κρατήσει στα χέρια του καθιστώντας έτσι δυνατή την απτή, σωματική σύνδεση με την ιερότητα και τη μεταφυσική δύναμη που συνδέεται με τη γυναικείο καμπυλόμορφο πρότυπο και με την αυθεντική «Αφροδίτη του Lespugue» που βρέθηκε στη Γαλλία.

Όπως εξηγεί ο ίδιος ο Koons, στη φόρμα της Balloon Venus διακρίνονται οι αναφορές στα γλυπτά του Giacometti και του Brancusi, ενώ είναι εμφανής ο αντίκτυπος που άσκησε η Κυκλαδική τέχνη στη διαμόρφωση του μοντέρνου κινήματος. 

Η γυαλισμένη επιφάνεια του χάλυβα χωρίς χαρακτηριστικά προσώπου, όπως συμβαίνει και με την αφαιρετικότητα που παρουσιάζουν τα ειδώλια, δεν λειτουργεί απλώς ως υλικό. Λειτουργεί ως καθρέφτης αντανακλώντας τον θεατή και τον περιβάλλοντα χώρο, καθιστώντας τον σύγχρονο άνθρωπο μέρος μιας πανάρχαιας περισσότερο καμπυλόμορφης παρά γραμμικής συνέχειας. 

Εκτός από τα γλυπτά, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν πρωτότυπα σχέδια του Jeff Koons και ένα video-ντοκουμέντο, ενώ ο επιστημονικός κατάλογος που συνοδεύει την έκθεση περιλαμβάνει δοκίμια που εμβαθύνουν στη διαχρονική σημασία της Αφροδίτης.

20 Μαρτίου – 31 Αυγούστου 2026
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα
Παράλληλες Δράσεις: Μηνιαία Guided Talks με διακεκριμένους καλεσμένους