Ελληνικά τρόφιμα: Ισχυρή εξωστρέφεια, αλλά αυξανόμενη εξάρτηση από εισαγωγές

Το 2025 οι εξαγωγές του κλάδου ανήλθαν στα 7,4 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 6,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος και επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική άνοδο της ζήτησης για τα ελληνικά μεταποιημένα τρόφιμα και ποτά. 

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται και στον δείκτη εξωστρέφειας, ο οποίος έφτασε στο 44%, το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, επιβεβαιώνοντας ότι τα ελληνικά προϊόντα κερδίζουν συνεχώς έδαφος στις αγορές του εξωτερικού χάρη στην ποιότητα, τη διαφοροποίηση και την ισχυρή τους ταυτότητα.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι εισαγωγές αυξήθηκαν με ακόμη ταχύτερο ρυθμό, αγγίζοντας τα 9,2 δισ. ευρώ, γεγονός που διεύρυνε το εμπορικό έλλειμμα του κλάδου στα 1,8 δισ. ευρώ. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική βιομηχανία καλείται να αξιοποιήσει τη διεθνή της δυναμική, ενισχύοντας την παραγωγική της βάση και περιορίζοντας τις διαρθρωτικές αδυναμίες που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητά της.

Ας δούμε τι έλεγε η τελευταία αναλυτική μελέτη του ΙΟΒΕ 

Ο δείκτης εξωστρέφειας (εξαγωγές προς εγχώρια παραγωγή) του κλάδου Τροφίμων και Ποτών ενισχύθηκε το 2025, στο 44%, ενώ την περίοδο 2015-2025 παρουσιάζει αυξητική τάση, ενδεικτικό της ανοδικής πορείας των εξαγωγών του κλάδου.

Η τάση αυτή αποτυπώνει την υψηλή και συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση των εγχωρίων μεταποιημένων τροφίμων και ποτών στις ξένες αγορές, γεγονός το οποίο αναδεικνύει την υψηλή ποιότητα, τη διαφοροποίηση των εγχώριων προϊόντων, καθώς και τις έντονες προοπτικές της για περαιτέρω βιώσιμη ανάπτυξη της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών.

Η εισαγωγική διείσδυση (εισαγωγές προς κατανάλωση) αυξήθηκε επίσης το 2025 στο 49%, με τον μέσο όρο της περιόδου να διαμορφώνεται κοντά στο 46%

Οι εξαγωγές του κλάδου Τροφίμων και Ποτών αντιστοιχούν στο 15% των συνολικών εξαγωγών αγαθών της χώρας, αυξάνοντας το μερίδιο σε σύγκριση με το 2024, ενώ βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από το 2015 (Διάγραμμα 5.3). Αντίστοιχα, το μερίδιο των προϊόντων που εισήγαγε η βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών στο σύνολο των εισαγωγών αγαθών διαμορφώθηκε σε 11% το 2025, έναντι 10% το 2024.

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται αναλυτικά ανά κλάδο τροφίμων οι εμπορικές ροές από το 2019 μέχρι το 2025. Τα Επεξεργασμένα Φρούτα και λαχανικά και τα Έλαια και λίπη καταγράφουν σημαντικά πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο την εξεταζόμενη περίοδο, με €1,2 δισεκ. πλεόνασμα το 2025, σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2024, ενώ βρίσκεται υψηλότερα από την προηγούμενη περίοδο. 

Πλεόνασμα για το 2025 σημειώνεται επίσης στους κλάδους Ελαίων, με πλεόνασμα €484 εκατ. και στα γαλακτοκομικά προϊόντα με €218 εκατ. αλλά και στα προϊόντα αρτοποιίας με πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο €82 εκατ.

Κρέας και άλλα είδη διατροφής διευρύνουν το έλλειμμα

Στον αντίποδα, στο Κρέας καταγράφεται διαχρονικά ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο, με το έλλειμμα να αυξάνεται το 2025 στα €1,8 δισεκ. έναντι €1,6 δισεκ. το 2024. Επίσης, ελλειμματικοί κλάδοι είναι η Παραγωγή άλλων ειδών διατροφής με έλλειμμα €960 εκατ. και τα Ψάρια με έλλειμμα το 2025 στα €475 εκατ., σταθερό σε σύγκριση με το 2024. Τέλος, στις Ζωοτροφές το εμπορικό έλλειμα διαμορφώθηκε στα €228 εκατ., σταθερό σε σύγκριση με το 2024 και στα Αλευρώδη το έλλειμα περιορίστηκε στα €17 εκατ.

Ως προς το ποσοστό συμμετοχής των επιμέρους κλάδων στο σύνολο των εμπορικών ροών των μεταποιημένων τροφίμων και ποτών το 2025, τα Επεξεργασμένα φρούτα και λαχανικά βρίσκονται στην πρώτη θέση με το μεγαλύτερο ποσοστό της αξίας των εξαγωγών, με 27,6%, ενώ ακολουθούν τα Γαλακτοκομικά με 23,3%, με τους δύο αυτούς υποκλάδους να αποτελούν το 50% των συνολικών εξαγωγών του Κλάδου Τροφίμων και Ποτών. Στην τρίτη θέση βρίσκονται τα Έλαια και λίπη με 16,2% και τα άλλα είδη διατροφής (8,7%). Στις εισαγωγές, πρώτα στη κατάταξη είναι το Κρέας με 23,6% το 2025, και ακολουθούν τα Άλλα είδη διατροφής (17,7%) και τα Γαλακτοκομικά (16,6%).

Τα προϊόντα της εγχώριας βιομηχανίας τροφίμων και ποτών εξάγονται κυρίως στις χώρες της ΕΕ27, με το μερίδιο να φτάνει το 67,3%, με το υπόλοιπο ποσοστό να αφορά χώρες εκτός της ΕΕ27. Αναφορικά με τις εισαγωγές, το 81,6% των μεταποιημένων τροφίμων της Ελλάδας προήλθε από την ΕΕ27 και το 18,4% από χώρες εκτός αυτής (Διάγραμμα 5.5).

Ιταλία και Γερμανία οι σημαντικότεροι αγοραστές ελληνικών τροφίμων

Κύριος εμπορικός εταίρος της χώρας ως προς τις εξαγωγές τροφίμων και ποτών και για το 2025 είναι η Ιταλία, με το σχετικό μερίδιο να ανέρχεται στο 17%, ενώ ακολουθεί η Γερμανία με 13% (Διάγραμμα 5.6). Στην τρίτη και τέταρτη θέση είναι οι ΗΠΑ και το Ην. Βασίλειο με 8% και στις δύο χώρες και στην πέμπτη θέση είναι η Κύπρος με 7%.

Σημειώνεται ότι οι εξαγωγές του κλάδου Τροφίμων και Ποτών συγκεντρώνονται κατά 54% στις πέντε πρώτες χώρες, ενώ οι εξαγωγές στις δέκα πρώτες χώρες φτάνουν το 72% το 2025.

Ως προς τις εισαγωγές, οι μεγαλύτεροι εμπορικοί εταίροι της χώρας σε προϊόντα μεταποιημένων τροφίμων και ποτών το 2025 είναι η Ολλανδία με 15% και η Γερμανία με 13%, ενώ σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα ακολούθησαν η Ιταλία (11%) και η Γαλλία (8%). Από την Ισπανία και τη Βουλγαρία εισάγεται το 7% και 5%, αντίστοιχα των προϊόντων της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών. 

Συνολικά, από τις πέντε πρώτες χώρες εισάγεται το 53% των Τροφίμων και Ποτών σε όρους αξίας, ενώ από τις δέκα πρώτες χώρες εισάγεται το 73% για την εγχώρια βιομηχανία τροφίμων και ποτών στην Ελλάδα.