Φοιτητική στέγη: Τα ενοίκια «τρέχουν» και η έλλειψη κατοικιών γίνεται μόνιμος «πονοκέφαλος»

Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αξιών Φοιτητικών Κατοικιών της GEOAXIS για τον Σεπτέμβριο του 2026 αποτυπώνουν το μέγεθος της μεταβολής. Στις έξι μεγάλες πανεπιστημιακές αγορές που παρακολουθεί η έρευνα, τα ζητούμενα ενοίκια αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 7,3% μέσα σε μόλις έναν χρόνο. Αν η σύγκριση γίνει με το 2017, η μέση αύξηση φθάνει στο εντυπωσιακό 128%.

Αυξήσεις: Η Αθήνα που εύλογα «πρωταγωνιστεί» 

Τη μεγαλύτερη άνοδο στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας καταγράφει η Αθήνα. Στις περιοχές που συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος του φοιτητικού πληθυσμού, όπως ο Ζωγράφος, η Πανεπιστημιούπολη, το Γουδή και τα Ιλίσια, η μέση ζητούμενη τιμή έχει φθάσει στα 12,8 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο τον μήνα.

Πρόκειται για ένα επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από εκείνο του 2017, όταν η αντίστοιχη τιμή βρισκόταν στα 4,8 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Η συνολική αύξηση αγγίζει το 164%, αναδεικνύοντας την πρωτεύουσα ως τη χαρακτηριστικότερη περίπτωση της στεγαστικής πίεσης που έχει αναπτυχθεί γύρω από τα πανεπιστήμια.

Η Πάτρα ακολουθεί με αύξηση 148% από το 2017 και μέση ζητούμενη τιμή 11,3 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Στη Θεσσαλονίκη η δεκαετής άνοδος φθάνει το 127%, με τις τιμές να διαμορφώνονται στα 10,9 ευρώ, ενώ στον Βόλο η αύξηση ανέρχεται στο 126%, με μέση τιμή 9,7 ευρώ.

Στο Ηράκλειο η μέση τιμή φθάνει τα 10,2 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, καταγράφοντας αύξηση 119% σε σχέση με το 2017. Η Κομοτηνή εξακολουθεί να αποτελεί τη φθηνότερη από τις έξι αγορές, με μέση τιμή 9,1 ευρώ, χωρίς όμως να έχει μείνει ανεπηρέαστη από τη γενικότερη τάση, καθώς η άνοδος της τελευταίας δεκαετίας φθάνει το 84%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι αυξήσεις δεν περιορίζονται πλέον στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Μέσα στον τελευταίο χρόνο, η άνοδος κυμαίνεται από 5,9% στην Αθήνα έως 8,1% στη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα, γεγονός που δείχνει ότι η πίεση έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη την πανεπιστημιακή αγορά κατοικίας.

Λιγότερα διαθέσιμα σπίτια για τους φοιτητές

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η προσφορά. Σύμφωνα με την ανάλυση της GEOAXIS, σημαντικό μέρος των κατοικιών που στο παρελθόν κατευθυνόταν στη μακροχρόνια μίσθωση έχει πλέον αλλάξει χρήση.

Βραχυχρόνιες μισθώσεις και πωλήσεις ακινήτων, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Golden Visa, έχουν περιορίσει το διαθέσιμο απόθεμα. Η εικόνα είναι χαρακτηριστική στον Ζωγράφο, μία από τις σημαντικότερες φοιτητικές περιοχές της Αθήνας. Τα ακίνητα που εμφανίζονται σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης έφθασαν τα 199, από 138 έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας αύξηση 44%. Σε σύγκριση με το 2024, η αύξηση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Την ίδια στιγμή, τα σπίτια που παραμένουν διαθέσιμα για τους φοιτητές είναι συχνά παλαιά. Ένα τυπικό φοιτητικό διαμέρισμα έχει επιφάνεια 30 έως 40 τετραγωνικά μέτρα, ενώ η ηλικία των ακινήτων είναι υψηλή, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Στη Θεσσαλονίκη η διάμεση ηλικία φθάνει τα 56 χρόνια και στην Αθήνα τα 51 χρόνια.

Η εικόνα αυτή ενισχύει νέες συμπεριφορές στην αγορά. Η συγκατοίκηση κερδίζει έδαφος ως λύση περιορισμού του μηνιαίου κόστους, ενώ παράλληλα αυξάνεται το επενδυτικό ενδιαφέρον για οργανωμένες ιδιωτικές φοιτητικές κατοικίες.

Οι ιδιωτικές εστίες και το υψηλότερο κόστος

Οι οργανωμένες ιδιωτικές εστίες αποτελούν μια διαφορετική πρόταση στην αγορά. Δεν προσφέρουν απλώς ένα δωμάτιο ή ένα μικρό διαμέρισμα, αλλά ένα πακέτο υπηρεσιών που συνήθως περιλαμβάνει επιπλωμένη κατοικία, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, internet, θέρμανση, καθαρισμό, φύλαξη και κοινόχρηστους χώρους.

Ωστόσο, αυτή η ευκολία έχει και σημαντικό κόστος. Η GEOAXIS υπολογίζει ότι το premium σε σχέση με μια συμβατική φοιτητική κατοικία κυμαίνεται μεταξύ 30% και 50%.

Στον Ζωγράφο, για παράδειγμα, ένα συμβατικό διαμέρισμα περίπου 34 τετραγωνικών μέτρων κοστίζει κατά μέσο όρο 434 ευρώ τον μήνα. Μία οργανωμένη κατοικία μικρότερης επιφάνειας, περίπου 20 τετραγωνικών, μπορεί να φθάσει τα 590 ευρώ. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα.

Συνολικά, οι ιδιωτικές εστίες προσφέρουν μικρότερη επιφάνεια, αλλά με υψηλότερο μηνιαίο κόστος, το οποίο εν μέρει αντισταθμίζεται από την ενσωμάτωση λογαριασμών και υπηρεσιών.

Δημόσιες εστίες: Το μεγάλο έλλειμμα

Το βασικό πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει η ανεπάρκεια των δημόσιων υποδομών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η GEOAXIS από την Εθνική Στρατηγική Φοιτητικής Στέγασης 2026-2035, σήμερα λειτουργούν περίπου 9.200 κλίνες σε δημόσιες φοιτητικές εστίες.

Ο αριθμός αυτός καλύπτει μόλις το 4,6% των περίπου 200.000 φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. Το ποσοστό υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που εκτιμάται μεταξύ 15% και 18%.

Η δρομολόγηση νέων έργων μέσω Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Έργα που αφορούν συνολικά 8.609 νέες κλίνες έχουν ήδη προγραμματιστεί σε μεγάλα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας.

Ο στόχος για τη δημιουργία έως και 10.000 νέων κλινών μέσα στην επόμενη πενταετία μπορεί να βελτιώσει την εικόνα. Μέχρι τότε, όμως, η φοιτητική στέγη θα εξακολουθήσει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες οικονομικής επιβάρυνσης για τις ελληνικές οικογένειες. Και όσο η προσφορά κατοικιών δεν αυξάνεται με ρυθμό αντίστοιχο της ζήτησης, τα ενοίκια δύσκολα θα πάψουν να κινούνται ανοδικά.