Δεν είμαι team player… αλλά one-man-show

«Όταν δεν έχουμε απαραίτητα την επιλογή ανάμεσα σε μια καλή και μια κακή λύση, πρέπει να βουτήξουμε στο παγωμένο νερό, να κολυμπήσουμε και να επιβιώσουμε».

Πιάνομαι από αυτή τη φράση του Jean Michel Guenassia, στο πιο πρόσφατο μυθιστόρημα του «Και ο Θεός βοηθός» από τις εκδόσεις Διόπτρα, για να ξεδιπλώσω μια σκέψη μου σχετικά με το αν χρειαζόμαστε ανθρώπους που δεν είναι ομαδικοί παίκτες σε μια επιχείρηση, ανθρώπους που λειτουργούν καλύτερα ως άτομα παρά ως μέλη ομάδας, που είναι οι «πρώτοι μεταξύ ίσων» ακόμα και αυτό σημαίνει ότι μπορεί να θεωρηθούν ντίβες, πριμαντόνες, πρωταγωνιστές, GOATs, MVPs... Απερίφραστα, θεωρώ ότι τους χρειαζόμαστε επειγόντως. 

Αν απομονώσω τη φράση του Guenassia, αυτό που επιζητάμε είναι εκείνο το άτομο που θα καθοδηγήσει στο να παρθεί η απόφαση και να επηρεάσει την ομάδα να βουτήξει στο παγωμένο νερό. Δεν αναφέρομαι στον προϊστάμενο τους  που θα δώσει την εντολή αλλά σε εκείνο το ισότιμο μέλος της ομάδας που γίνεται σημείο αναφοράς, ξεχωρίζει ακόμα και αν αμφισβητεί τις νόρμες. 

Είναι γνωστό το αφήγημα που έχει ως πυρήνα ότι η συνεργασία και η απόδοση των ανθρώπων σε μια ομάδα ενισχύεται σημαντικά  γιατί δημιουργούνται συνθήκες συλλογικής νοημοσύνης που ξεπερνά κατά πολύ εκείνη του οποιουδήποτε μεμονωμένου ατόμου. Θα σας έλεγα ότι σε περιβάλλοντα με έντονη ομοιομορφία σκέψης (groupthink), η ομάδα μπορεί να λάβει χειρότερες αποφάσεις από ένα άτομο. Και εδώ χρειαζόμαστε, άτομα που έχουν εξαιρετικές ικανότητες, γνώση και ταλέντο για να δημιουργήσουν υπεραξία.

Πρόκειται για ανθρώπους  με «πλάγια σκέψη" (για να θυμηθούμε τον Edward de Bono, «πατέρα» του Lateral Thinking)  δημιουργικούς, ευρηματικούς, με έντονη τάση να επιλύουν σύνθετα προβλήματα. Αν ισχυρίζεστε ότι αυτά τα άτομα μπορεί να επιζητούν την προσοχή όλων, να θέλουν τα μάτια μας να είναι στραμμένα πάνω τους, να θέλουν να ξεχωρίζουν, θα σας απαντήσω με μια ερώτηση δύο λέξεων: Γιατί όχι;

Βρισκόμαστε απέναντι σε μια απίστευτη αντίφαση. Από τη μια πλευρά οι επιχειρήσεις επιζητούν ομαδικούς παίκτες  αλλά από την άλλη, όλες οι διαδικασίες και τα εσωτερικά συστήματα  είναι προσανατολισμένα στις ατομικές επιδόσεις. Ας ξεκινήσουμε από τις διαδικασίες πρόσληψης που εστιάζουν στα επιτεύγματα του ατόμου και όχι στα συλλογικά αποτελέσματα των ομάδων. Στη συνέχεια, οι αξιολογήσεις της απόδοσης παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ένα «ατομικό άθλημα».

Επιπλέον, βασίζονται –σε πολύ μεγάλο βαθμό– σε ατομικούς στόχους. Οι δείκτες απόδοσης περιορίζονται συχνά σε συγκεκριμένα, μετρήσιμα αποτελέσματα και όχι σε πιο «μαλακά» ομαδικά κριτήρια, όπως το πόσο εμπιστεύονται οι άλλοι κάποιον. Η κατάσταση συσκοτίζεται ακόμα περισσότερο όταν γίνεται λόγος για εύρεση ταλέντων. Ταλέντα σε τι ακριβώς; Ταλέντα που «ευθυγραμμίζονται» ή ταλέντα που «φέρνουν τον κόσμο ανάποδα» και έχουν την μεγαλύτερη συνεισφορά στο αποτέλεσμα;

Είναι τα άτομα που υπερβαίνουν εαυτόν για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα και βασιζόμαστε σε ένα σύνολο εξαιρετικών ατομικών προσπαθειών. Ας μην επιβάλλουμε την έννοια της  συνεργασίας, απαξιώνοντας τον ρόλο του ατόμου. Κυρίως, μην προσποιούμαστε ότι όλα είναι ομαδική δουλειά… γιατί δεν είναι.