Εξαγωγές & ελληνικό κρασί: Αναζητώντας νέες ισορροπίες

Το 2024 κατεγράφη ανομοιογένεια μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τρίτων Χωρών, ενώ το 2025 η εικόνα αντιστρέφεται. Ειδικότερα, οι ενδοκοινοτικές παραδόσεις αυξάνονται, αλλά οι εξαγωγές προς αγορές εκτός ΕΕ υποχωρούν. Η ανάλυση των προσωρινών στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ από την ΚΕΟΣΟΕ σκιαγραφεί μια αγορά δύο ταχυτήτων - με σαφείς πρωταγωνιστές, αλλά και εμφανείς εστίες προβληματισμού.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Συγκέντρωση και μεταβλητότητα

Οι πέντε βασικές αγορές της ΕΕ – Γερμανία, Κύπρος, Γαλλία, Κάτω Χώρες και Ιταλία – συγκεντρώνουν το 83,53% των συνολικών εξαγωγών σε αξία προς την Ένωση για το 2025, δηλαδή 45,15 εκατ. ευρώ επί συνόλου 54,06 εκατ. ευρώ. Η εξάρτηση από συγκεκριμένους προορισμούς είναι εμφανής.

Γερμανία: Πίεση στην πρώτη αγορά

Η Γερμανία παραμένει η κορυφαία αγορά για το ελληνικό κρασί εντός ΕΕ, απορροφώντας το 46,44% της αξίας των εξαγωγών. Ωστόσο, το 2025 επιβεβαιώνει μια τριετή καθοδική πορεία.

Η αξία των εξαγωγών μειώθηκε κατά 5,38% (25,1 εκατ. ευρώ από 26,5 εκατ.), ενώ οι ποσότητες υποχώρησαν κατά 7,97%. Σε βάθος πενταετίας, η επιβράδυνση είναι ακόμη πιο εμφανής: -10,9% σε αξία και -21,54% σε ποσότητα. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι η αύξηση της μέσης τιμής πώλησης (+2,81% το 2025, +12,80% σε ορίζοντα πενταετίας), γεγονός που δείχνει στροφή προς υψηλότερης αξίας προϊόντα. Ωστόσο, η συνολική μείωση επιβεβαιώνει την κάμψη της κατανάλωσης οίνου στη γερμανική αγορά – εξέλιξη που επηρεάζει συνολικά τον ελληνικό κλάδο.

Κύπρος: Σταθερός πυλώνας ανάπτυξης

Αντίθετα, η Κύπρος εξελίσσεται σε σημαντικό στρατηγικό εταίρο. Το 2025 οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 9,92% σε αξία (9,73 εκατ. ευρώ), ενώ οι ποσότητες εκτοξεύθηκαν κατά 41,83%. Σε σύγκριση με τον μέσο όρο πενταετίας, η άνοδος σε αξία φτάνει το +37,14%. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ενίσχυση της ζήτησης, αν και η μέση τιμή πώλησης μειώθηκε σημαντικά (-22,5%), στοιχείο που ενδεχομένως υποδηλώνει στροφή σε χαμηλότερες κατηγορίες τιμής ή εντονότερο ανταγωνισμό.

Γαλλία: Δεύτερη χρονιά υποχώρησης - Ιταλία: Η έκπληξη της χρονιάς

Στη Γαλλία καταγράφεται για δεύτερη συνεχή χρονιά πτώση. Το 2025 η αξία μειώθηκε κατά 28,97% και η ποσότητα κατά 24,93%. Η πενταετής σύγκριση δείχνει μείωση 23,92% σε αξία και 28,69% σε ποσότητα. Η διείσδυση σε μια παραδοσιακά ισχυρή οινοπαραγωγική χώρα παραμένει δύσκολη υπόθεση, με τον ανταγωνισμό να είναι ιδιαίτερα έντονος.

Αν και δεν αποτελεί παραδοσιακή αγορά για το ελληνικό κρασί, η Ιταλία το 2025 παρουσίασε κατακόρυφη – και σε μεγάλο βαθμό ανεξήγητη – αύξηση μεγεθών. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ερωτήματα αλλά και ευκαιρίες, εφόσον επιβεβαιωθεί ως διατηρήσιμη τάση.

Τρίτες Χώρες: Υποχώρηση στους μεγάλους παίκτες

Οι πέντε βασικές αγορές εκτός ΕΕ – ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία και Αυστραλία – αντιπροσωπεύουν το 85,05% των εξαγωγών προς Τρίτες Χώρες (36,06 εκατ. ευρώ επί συνόλου 42,4 εκατ. ευρώ).

ΗΠΑ: Αρνητικό πρόσημο μετά από χρόνια ανόδου - Καναδάς: Τέλος σε ένα δεκαετές ανοδικό σερί

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο σημαντικότερος στόχος εκτός ΕΕ, αλλά το 2025 καταγράφουν μείωση 13,86% σε αξία και 11,35% σε ποσότητα. Η μέση τιμή υποχώρησε ελαφρώς (-2,83%). Ωστόσο, σε σύγκριση με την πενταετία, η εικόνα παραμένει θετική σε αξία (+6,95%) και μέση τιμή (+10,55%), γεγονός που δείχνει ότι η αγορά δεν έχει χαθεί, αλλά περνά φάση διόρθωσης μετά από έντονη ανάπτυξη. Μετά από δέκα χρόνια συνεχούς ανόδου – ακόμη και εν μέσω πανδημίας – ο Καναδάς καταγράφει το 2025 πτώση 8,13% σε αξία και 11,44% σε ποσότητα. Παρ’ όλα αυτά, η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 3,75%, ενώ σε βάθος πενταετίας η αγορά παραμένει θετική σε αξία (+8,27%). Η επιβράδυνση δεν αναιρεί τη στρατηγική σημασία της αγοράς, αλλά δείχνει κορεσμό ή μεταβολή καταναλωτικών προτύπων.

Ηνωμένο Βασίλειο: Η θετική εξαίρεση

Το Ηνωμένο Βασίλειο, πλέον Τρίτη Χώρα, αναδεικνύεται σε φωτεινή εξαίρεση. Το 2025 οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 6,66% σε αξία και 3,60% σε ποσότητα, ενώ η μέση τιμή ενισχύθηκε κατά 2,96%. Η σύγκριση με τον μέσο όρο πενταετίας είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή: +24,80% σε αξία και +19,59% σε μέση τιμή. Η αγορά δείχνει να σταθεροποιείται σε υψηλότερη βάση, επιβεβαιώνοντας ότι η επαναπροσέγγιση του ΗΒ αποδίδει.

Συμπεράσματα και... επόμενη μέρα

Σαν συμπέρασμα - βάσει των στοιχείων ΕΛΣΤΑΤ και ΚΕΟΣΟΕ, η ΕΕ εμφανίζει σημάδια ανάκαμψης, αλλά με μεγάλες αποκλίσεις ανά χώρα. Οι Τρίτες Χώρες, που το 2024 διατηρούσαν θετικό πρόσημο, το 2025 παρουσιάζουν υποχώρηση – κυρίως λόγω ΗΠΑ και Καναδά. 

Το στοίχημα για τον κλάδο σήμερα είναι να διατηρήσει τη δυναμική του σε ώριμες αγορές και ταυτόχρονα να διαφοροποιήσει το εξαγωγικό του αποτύπωμα. Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού και μεταβαλλόμενης κατανάλωσης, η εξωστρέφεια παραμένει μονόδρομος – αλλά απαιτεί στρατηγική, προσαρμοστικότητα και επένδυση στο brand «Ελληνικό Κρασί».

Η Ελλάδα παραμένει μια σχετικά μικρή οινοπαραγωγική δύναμη σε επίπεδο όγκου, συγκρινόμενη με κολοσσούς όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία. Ωστόσο, η πραγματική της δύναμη βρίσκεται στην προστιθέμενη αξία.

Οι ελληνικοί αμπελώνες – από τη Σαντορίνη και τη Νάουσα μέχρι τη Νεμέα και τη Δράμα – προσφέρουν μοναδικές ποικιλίες όπως το Ασύρτικο, το Ξινόμαυρο και το Αγιωργίτικο. Πρόκειται για ποικιλίες με έντονο terroir, που δεν μπορούν να αναπαραχθούν εύκολα αλλού. Αυτή η ιδιαιτερότητα αποτελεί το συγκριτικό πλεονέκτημα του ελληνικού κρασιού στις διεθνείς αγορές.

Η στρατηγική μετατοπίστηκε από τον όγκο στην ποιότητα. Σήμερα, μεγάλο μέρος των εξαγωγών αφορά εμφιαλωμένο κρασί με υψηλότερη μέση τιμή, γεγονός που ενισχύει τα περιθώρια κέρδους και ενδυναμώνει τη θέση των ελληνικών brands στο εξωτερικό.