Ηγεσία και η αιώνια διαμάχη του καλού ενάντια στο κακό!

Δεν θα πάρω θέση, δεν θα εμπλακώ, δεν θα πω αν κάποιος έχει δίκιο ή άδικο, διότι η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα στη δυναμική ισορροπία των αντιθέτων. Είναι θέμα επιλογής και τελικού σκοπού.

Πρόκειται όμως για ένα θέμα που ξεπερνά τα όρια ενός οργανισμού και γίνεται κοινωνικά υπαρξιακό. Είναι αρκετοί, λοιπόν, που εκφέρουν γνώμη για διοίκηση και ηγεσία, ενώ καταφέρονται εναντίον όσων δείχνουν ένα ‘γλυκανάλατο’ (όπως φαίνεται να το θεωρούν) ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των ανθρώπων, την ενσυναίσθηση και τον συναισθηματισμό. Πιστεύουν σε μια πιο σκληροπυρηνική προσέγγιση, θεωρώντας δεδομένο πως οι άνθρωποι θα κάνουν τα πάντα για να κωλυσιεργήσουν, να εξαπατήσουν, να μην αποδώσουν.

Οι ηγέτες, σύμφωνα με αυτήν την πλευρά, θα πρέπει να εστιάζουν στα αποτελέσματα και να ασκούν μια αυταρχική διοίκηση, να ελέγχουν, να δίνουν σαφείς οδηγίες, να επιβάλουν αυστηρή οργάνωση και απόλυτες διαδικασίες.

Εν μέρει υπάρχει μια αλήθεια, αλλά εδώ κοιτάζουμε την προοπτική μιας μεγαλύτερης εικόνας, με όραμα την ανάπτυξη του ίδιου του ανθρώπου. Κι εμείς δηλαδή στην αντίπερα όχθη, μην νομίζετε, δεν καταλύουμε τη σημασία της οργάνωσης, των διαδικασιών και του ελέγχου. Πρέπει να υπάρχει μια σταθερότητα (την έχουμε ανάγκη), να νιώθουμε ασφάλεια για το πού πάμε και να υπάρχει ένας μηχανισμός όπου θα μας βοηθάει να μην παρεκκλίνουμε από τους στόχους μας. Όμως, όπως κι ένα λουλούδι, η ομορφιά των ανθρώπων, μαζί και η δημιουργικότητα και η απόδοση, αναδύονται από μέσα προς τα έξω, δεν επιβάλλονται. Στην επιβολή δημιουργείται αντίσταση, με αποτέλεσμα ο άνθρωπος είτε να ‘σπάσει’ είτε να φύγει, πιθανότατα και τα δύο. Επίσης, ένα στοιχείο που θα σας αρέσει, στην σημερινή εποχή το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν βρίσκεται στην τεχνολογία, αυτήν την αποκτούν όλοι, αλλά στη διαφορετικότητα. Και ποιος είναι περισσότερο ποικιλόμορφος αν δεν είναι ο άνθρωπος; Σε έναν κόσμο πλέον τεχνητό, η ανθρώπινη επαφή και εξυπηρέτηση θα κάνει εν τέλει τη διαφορά. Αλλά αυτή η διαμάχη τεχνητής νοημοσύνης και ανθρώπου είναι θέμα για άλλο άρθρο.

Ας σκεφτούμε λοιπόν σε τι περιβάλλον οι άνθρωποι θα γίνουν δημιουργικοί και περισσότερο αποτελεσματικοί. Υπάρχουν πολλές μελέτες, μπορείτε να ψάξετε (ή να ρωτήσετε την Τ.Ν.), οι οποίες στηρίζουν ένα περιβάλλον που δίνει χώρο για ανάπτυξη γνώσης, ελευθερία αποφάσεων και την αίσθηση ενός σκοπού. Οι άνθρωποι χρειάζονται έναν βαθμό αυτονομίας, διαφορετικό για τον καθένα, ανάπτυξη δεξιοτήτων και σίγουρα κάποιο νόημα για αυτό που κάνουν. Μπορείτε να ανατρέξετε στην θεωρία κινήτρων του Daniel Pink για παράδειγμα, μια θεωρία που έχει στηριχτεί ουσιαστικά από διάφορες έρευνες και μελέτες.

Ας φέρουμε στο μυαλό μας τους αδελφούς Ράιτ. Δεν τους πίεσε κανείς να φτιάξουν το πρώτο αεροπλάνο! Απλά ακολουθούσαν το όραμά τους να πετάξουν ψηλά και αυτό ήταν η εσωτερική τους παρακίνηση. Αυτό που θέλω να πω είναι πως το δύσκολο, και γι’ αυτό το αποφεύγουν οι αριθμολάγνοι ‘ηγέτες’, είναι να δημιουργήσεις τις συνθήκες όπου οι άνθρωποι θα μπορέσουν να εκπληρώσουν τις προσωπικές τους φιλοδοξίες και όνειρα μέσα από την υλοποίηση του οράματος ενός οργανισμού. Μπορείς να τους πείσεις; Μπορείς να τους δώσεις το χώρο να ‘πετάξουν’ ψηλά; Εκεί θα φανεί η ηγετική σου ικανότητα και όχι να θεωρείς τους ανθρώπους φύσει φυγόπονους (η μία πλευρά της αλήθειας), αλλά θέσει δημιουργικούς και οραματιστές (η άλλη πλευρά της αλήθειας).

Όπως αναφέρθηκε και στην αρχή, λοιπόν, στην διαμάχη μεταξύ εκείνων που υποστηρίζουν τους απόλυτους και ‘σκληρούς’ ηγέτες και εκείνων που στηρίζουν τους διαλλακτικούς και ‘καλοσυνάτους’ ηγέτες, που δίνουν μεγαλύτερη ελευθερία, προσφέρουν όραμα, πιστεύουν στους ανθρώπους και τους στηρίζουν, ουσιαστικά δεν υπάρχει διαμάχη. Σε έναν κόσμο δυναμικό, που επιβιώνει μέσα από τον πόλεμο των αντιθέτων, είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, της ίδιας πραγματικότητας, απαραίτητες και οι δύο για την ίδια την ύπαρξη. Η δυναμική τους αντίθεση είναι που δίνει την ενέργεια για να συνεχίσει ο κόσμος. Το στοίχημα είναι στην δημιουργία δυναμικής ισορροπίας. Αν σπάσει αυτή η ισορροπία, θα επέλθει το χάος. Άρα δεν έχει νόημα να συγκρουστούμε, αλλά να συνυπάρξουμε. Έτσι λειτουργεί η φύση, καλώς ή κακώς!

Από εκεί και πέρα όμως, σκεπτόμενοι την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, η διαμάχη δεν περιορίζεται στα αποτελέσματα μιας εταιρείας, προεκτείνεται στο τί κοινωνίες θέλουμε να δημιουργήσουμε, πώς θέλουμε να συνυπάρξουμε. Με αυτήν τη σκέψη, ποια μορφή ηγεσίας πιστεύετε έχει θετικό αποτύπωμα; Μια ηγεσία που πιέζει και δημιουργεί άγχος ή μια ηγεσία που δίνει χώρο για δημιουργικότητα και ανάπτυξη; Με ποια μορφή θα αισθάνονται καλύτερα οι άνθρωποι και τι θα μεταφέρουν έπειτα στην οικογένειά τους στην κοινωνία; Για σκεφτείτε λίγο….μόνο για λίγο αφήστε το βραχυπρόθεσμο κέρδος στην άκρη και σκεφτείτε τι θα κερδίσουμε ως είδος. Και θα έρθουν και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Η ζωή είναι ένα ρίσκο, ο κόσμος μια αέναη σύγκρουση. Κι εμείς ακολουθούμε τη φύση μας. Πού θα μας οδηγήσει όμως! Κι αν έχουμε την δύναμη να αλλάξουμε την ίδια μας τη φύση, την συμπαντική πραγματικότητα, ποιο μονοπάτι θα ακολουθήσουμε; Να έχετε πάντως στο νου πως η δυναμική ισορροπία που αναφέραμε προηγουμένως, ενέχει και μια απειροελάχιστη ασσυμετρία που κλίνει υπέρ της ζωής. Το καλό, η ζωή δηλαδή, νικάει το κακό, την καταστροφή, τόσες φορές όσες χρειάζεται για να βρει η ζωή το δρόμο της προς τη δημιουργία και να αποφύγει την ολική καταστροφή μιας απόλυτης ισορροπίας.

Και για το τέλος θα σας πω κι αυτό! Αν, εσείς οι άλλοι, πιστεύετε ότι ζούμε σε ροζ σύννεφα, επειδή ενδιαφερόμαστε για την ανάπτυξη των ανθρώπων, επειδή δεν μένουμε στο τί είναι, αλλά στο τί μπορούν να γίνουν, μην γελιέστε, κι εσείς μια ψευδαίσθηση ζείτε. Γιατί έτσι είναι ο κόσμος! Τουλάχιστον εμείς τα βλέπουμε όλα από ψηλά, πιο καθαρά, πιο σφαιρικά, ενώ βάζουμε στη ζωή μας και λίγο χρώμα.

Ως αδιόρθωτος οραματιστής πιστεύω πως εμείς μπορούμε να γίνουμε ο παράγοντας του επόμενου εξελικτικού μας άλματος. Ένα κβαντικό άλμα σε μια ανώτερη, ακραιφνή διάσταση. Ένα εναλλακτικό σύμπαν που αυτήν τη στιγμή ούτε καν μπορούμε να φανταστούμε! Πώς θα ήταν άραγε ένας κόσμος όπου η ύλη θα υπάρχει δίχως την αντιύλη, το καλό θα υπάρχει δίχως την ανάγκη ύπαρξης του κακού! Μέχρι να μάθουμε, ας βάλουμε λίγη παραπάνω καλοσύνη στη ζωή μας, όσο δύσκολο κι αν είναι!