Έφτασε η ώρα που οι «AI δεξιότητες» είναι προτεραιότητα - τι εξειδίκευση αναζητούν οι Έλληνες εργοδότες

Η τελευταία έρευνα της ManpowerGroup που φωτίζει τα τελευταία δεδομένα γύρω από την Έλλειψη Ταλέντου αναδεικνύει όμως και ένα ακόμη γεγονός, που πρακτικά λαμβάνει χώρα για πρώτη φορά. 

Παγκοσμίως οι δεξιότητες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) ξεπερνούν όλες τις υπόλοιπες και αναδεικνύονται για πρώτη φορά ως οι πιο δύσκολες στην εύρεση, αφήνοντας πίσω τις παραδοσιακές δεξιότητες μηχανικής και πληροφορικής. 

Αυτή η ιστορική μετατόπιση υπογραμμίζει μια νέα εποχή στη διαχρονική παγκόσμια κρίση ταλέντου, με το 72% των εργοδοτών παγκοσμίως να αναφέρει δυσκολίες στις προσλήψεις, ποσοστό ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το 74% της προηγούμενης χρονιάς .

Η Ελλάδα “πρωταθλήτρια” στην έλλειψη ταλέντου: Στο 80%+ η πίεση στην αγορά εργασίας: Η χώρα ξεπερνά κατά 12 μονάδες τον παγκόσμιο μέσο όρο, με κρίσιμες ελλείψεις σε κατασκευές, βιομηχανία και τεχνολογία

Η έλλειψη ταλέντου εξελίσσεται σε μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για την ελληνική οικονομία, με τα τελευταία στοιχεία να καταδεικνύουν ότι η χώρα κινείται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα εμφανίζεται επιβαρυμένη κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τη διεθνή εικόνα, κατατασσόμενη μεταξύ των αγορών με τη μεγαλύτερη ένταση ελλείψεων ανθρώπινου δυναμικού.

Με ποσοστά που αγγίζουν ή ξεπερνούν το 80% σε πολλούς κλάδους, η ελληνική αγορά εργασίας φαίνεται να εισέρχεται σε μία περίοδο διαρθρωτικής ανισορροπίας, όπου η ζήτηση για δεξιότητες υπερβαίνει συστηματικά την προσφορά, σύμφωνα με την έρευνα.

Ελλάδα vs διεθνές περιβάλλον

Σύμφωνα με τα στοιχεία, σε διεθνές επίπεδο, η έλλειψη ταλέντου αποτελεί επίσης σημαντική πρόκληση, ωστόσο η ένταση διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Η Ελλάδα βρίσκεται κοντά σε αγορές όπως η Ιαπωνία (84%) και η Σλοβακία (87%), όπου οι πιέσεις είναι εξίσου έντονες. Αντίθετα, οικονομίες όπως η Κίνα (48%) παρουσιάζουν σαφώς χαμηλότερα επίπεδα έλλειψης, γεγονός που υπογραμμίζει την κατακερμάτιση του παγκόσμιου τοπίου.

Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με δημογραφικούς παράγοντες, την εκπαίδευση, τη μετανάστευση εργατικού δυναμικού, αλλά και το επίπεδο ωριμότητας των αγορών εργασίας. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το brain drain της προηγούμενης δεκαετίας, σε συνδυασμό με τη χαμηλή σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας, συνεχίζει να επηρεάζει καθοριστικά τη διαθεσιμότητα ταλέντου.

Έλλειψη σε όλους τους κλάδους – αλλά με έντονες διαφοροποιήσεις

Η έλλειψη ταλέντου δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένους τομείς. Αντίθετα, αποτελεί οριζόντια πρόκληση, επηρεάζοντας το σύνολο της οικονομίας. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις Κατασκευές και τα Ακίνητα (93%), όπου η ζήτηση για τεχνικά επαγγέλματα έχει εκτοξευθεί λόγω έργων υποδομών, επενδύσεων και ανάπτυξης real estate. Η προσφορά, ωστόσο, δεν μπορεί να ανταποκριθεί, κυρίως λόγω έλλειψης εξειδικευμένων τεχνιτών.

Ακολουθούν:

• Κοινωφελείς Υπηρεσίες & Φυσικοί Πόροι (91%)
• Βιομηχανία (88%)
• Εμπόριο & Logistics (84%)
• Επαγγελματικές, Επιστημονικές & Τεχνικές Υπηρεσίες (83%)
• Τουρισμός & Εστίαση (82%)

Ακόμη και τομείς υψηλής εξειδίκευσης, όπως:

• Τεχνολογία & Τηλεπικοινωνίες (81%)
• Δημόσιος Τομέας, Υγεία & Κοινωνικές Υπηρεσίες (80%)
• Πληροφορική (80%)

αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι κλαδικό, αλλά συστημικό.

Σε διεθνές επίπεδο, η εικόνα είναι παρόμοια ως προς τη διακλαδικότητα του φαινομένου, με τον κλάδο της Πληροφορικής να καταγράφει τα υψηλότερα επίπεδα (75%), αλλά και τη φιλοξενία και τον δημόσιο τομέα να βρίσκονται κοντά.

HR και AI: οι νέες “σπάνιες” δεξιότητες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μετατόπιση των πιο δυσεύρετων δεξιοτήτων. Στην Ελλάδα, στην κορυφή βρίσκονται πλέον οι δεξιότητες HR (21%), σημειώνοντας αύξηση 3 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με πέρυσι. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει τη μεταμόρφωση του HR από διοικητική λειτουργία σε στρατηγικό εταίρο. Οι επιχειρήσεις αναζητούν πλέον επαγγελματίες με ικανότητες σε:

• data-driven αποφάσεις
• workforce planning
• διαχείριση αλλαγής
• αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων

Στο ίδιο επίπεδο (21%) βρίσκονται οι δεξιότητες Βιομηχανίας και Παραγωγής, ενώ ανεβαίνουν δυναμικά οι δεξιότητες που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη:

• Ανάπτυξη μοντέλων και εφαρμογών AI (19%)
• AI literacy (16%)

Ωστόσο, σε αντίθεση με το εξωτερικό, όπου η AI αποτελεί ήδη την κορυφαία πρόκληση, στην Ελλάδα οι σχετικές δεξιότητες δεν έχουν ακόμη φτάσει στην κορυφή, γεγονός που δείχνει μια καθυστέρηση στην πλήρη ενσωμάτωση της τεχνολογικής μετάβασης.

Soft skills: η “σταθερά” μέσα στην αλλαγή

Παρά την τεχνολογική εξέλιξη, οι ανθρώπινες δεξιότητες παραμένουν κρίσιμες. Οι εργοδότες στην Ελλάδα δίνουν προτεραιότητα σε:

• Επικοινωνία και συνεργασία (45%)
• Επαγγελματισμό και εργασιακή ηθική (45%)
• Κριτική σκέψη και επίλυση προβλημάτων (37%)

Η τάση αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη διεθνή πραγματικότητα. Σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία μεταβάλλει ταχύτατα τις απαιτήσεις, τα soft skills λειτουργούν ως καταλύτης για την αποτελεσματική αξιοποίηση των νέων εργαλείων.

Το μέγεθος της επιχείρησης κάνει τη διαφορά

Η δυσκολία εύρεσης ταλέντου διαφοροποιείται έντονα ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Οι μεσαίες επιχειρήσεις (50–249 εργαζόμενοι) εμφανίζουν το υψηλότερο ποσοστό δυσκολίας (91%), ενώ ακολουθούν:

• Πολύ μικρές επιχειρήσεις (88%)
• Μεσαίες προς μεγάλες (87% και 81%)

Στον αντίποδα, οι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά (75% και 70%), γεγονός που αποδίδεται στη μεγαλύτερη οργανωτική ετοιμότητα, την ισχυρότερη εργοδοτική εικόνα και τις περισσότερες δυνατότητες προσέλκυσης ταλέντου.

Από την αναζήτηση στην ανάπτυξη ταλέντου

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, οι εργοδότες στην Ελλάδα αλλάζουν στρατηγική. Η εξωτερική αναζήτηση δεν επαρκεί πλέον, οδηγώντας σε στροφή προς την εσωτερική ανάπτυξη δεξιοτήτων.

Συγκεκριμένα:

• 23% επενδύει σε upskilling και reskilling (έναντι 27% παγκοσμίως)
• 21% αξιοποιεί νέες δεξαμενές ταλέντου
• 20% αυξάνει αποδοχές

Παράλληλα:

• 18% ενισχύει ευέλικτες ή εποχικές μορφές εργασίας
• 17% προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία σε χρόνο και τόπο

Πιο περιορισμένη παραμένει η χρήση:

• outsourcing/BPO (13%)
• τεχνητής νοημοσύνης για μείωση αναγκών προσωπικού (8%)

Αξιοσημείωτο είναι ότι το 12% των εργοδοτών δεν λαμβάνει καμία δράση, στοιχείο που ενδεχομένως εντείνει το πρόβλημα.