Η απόλυτη ασυναρτησία: «Ευθυγράμμιση» των ανθρώπων
Οι άνθρωποι δεν «ευθυγραμμίζονται» σαν μηχανικά μέρη. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται συντονισμό, σύγκλιση και κοινό νόημα, όχι γλώσσα που μετατρέπει τη συνεργασία σε συμμόρφωση
08/06/2026 | 11:15
09/06/2026 | 12:50
Είναι τελείως άτοπο, παράδοξο, ανόητο και γραμματικά αδόκιμο να αναφερόμαστε σε «ευθυγράμμιση» ανθρώπων. Πρόκειται για μια –όχι αθώα– παρανόηση που έχει ριζώσει βαθιά στη γλώσσα των επιχειρήσεων και κυρίως εκείνων που κομπάζουν περί corporate culture, corporate personality και άλλων συναφών buzzwords.
Μπορούμε να ευθυγραμμίσουμε μηχανικά μέρη, τροχούς, άξονες, γραμμές παραγωγής, διαδικασίες, συστήματα αλλά όχι συμπεριφορές ανθρώπων. Ευθυγραμμίζουμε οτιδήποτε που δεν έχει ιδία βούληση. Ωστόσο, οι άνθρωποι έχουν βούληση. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι η συγκεκριμένη λέξη χρησιμοποιείται μεταφορικά, όταν μιλάμε για ανθρώπους, αυτή η μεταφορά καταρρέει.
Γιατί είναι μια προβληματική μεταφορά
Διότι οι άνθρωποι έχουν προθέσεις και όχι γραμμές. Δεν είναι αντικείμενα που μπορείς να τα φέρεις στην ίδια γραμμή, εκτός και αν μιλάμε για παρέλαση ή γυμναστικές επιδείξεις. Όταν ακούω στελέχη να ισχυρίζονται ότι οι άνθρωποι τους χρειάζονται να είναι ευθυγραμμισμένοι με το οτιδήποτε, είναι σαν να ακούω ότι έχουν ως σκοπό να ελέγξουν ή να καταστείλουν την πολυφωνία τους. Αν το καλοσκεφτείτε δεν είναι καθόλου κολακευτικό διότι οι άνθρωποι έχουν διαφορετικά κίνητρα, αξίες, εμπειρίες, τρόπους σκέψης και συμπεριφορές.
Όταν ακούτε κάτι περί ευθυγράμμισης ανθρώπων, αυτό που υπονοείται αλλά δεν ακούγεται είναι ότι αυτή γίνεται προς μια κατεύθυνση. Και εδώ φτάνουμε σε μια αντίφαση. Οι επιχειρήσεις λειτουργούν καλύτερα όταν υπάρχουν πολλαπλές οπτικές γωνίες και όχι μια «κομματική γραμμή». Η ιδέα ότι υπάρχει μια «σωστή πορεία» και ότι όλοι πρέπει να ευθυγραμμίζονται με αυτή αναιρεί την ίδια την έννοια της λήψης πρωτοβουλιών και εν τέλει της κριτικής σκέψης –για την οποία θα γράψω στο επόμενο Triggers– και δημιουργικότητας.
Γλωσσικά και μόνο, η ευθυγράμμιση όταν συνδυάζεται με τον ανθρώπινο παράγοντα, δεν είναι κάτι λιγότερο από μια αυταρχική μεταφορά. Η λέξη ακούγεται σαν κάτι που συμβαίνει στον άνθρωπο και όχι σαν κάτι που εκείνος επιλέγει. Πίσω της κρύβεται μια παθητική αλλά και σουρεαλιστική, στάση: «Οι άνθρωποι πρέπει να ευθυγραμμίζονται με το όραμα». Πώς μπορούν να ευθυγραμμιστούν με κάτι που δεν γνωρίζουν; Ακόμα και αν γνωρίζουν ποιο είναι, δεν είναι δικό τους. Θα συμφωνούσα περισσότερο με το ότι οι άνθρωποι χρειάζεται να κατανοήσουν, να συμβάλλον και να συνδιαμορφώσουν το όραμα».
Η ευθυγράμμιση σκοτώνει το πλεονέκτημα της ασυμφωνίας
Η ένταση είναι ένα αναπόσπαστο στοιχείο της επιχείρησης. Διαφορετικές ομάδες έχουν διαφορετικές κατευθύνσεις. Αν υπάρχει η πολυπόθητη ευθυγράμμιση, εξαφανίζεται το στοιχείο της δημιουργικής τριβής που μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη απόδοση και σε ένα αίσθημα ικανοποίησης και αυτοεκπλήρωσης. Χρειαζόμαστε μια πιο υγιή γλώσσα και αντί να μιλάμε για ευθυγράμμιση ας μιλήσουμε για την έννοια του συντονισμού: έναν κοινό ρυθμό και όχι μια κοινή γραμμή. Ας μιλήσουμε για σύγκλιση, που σημαίνει ότι πορευόμαστε προς ένα κοινό σκοπό αλλά όχι με τα ίδια βήματα. Ας συμφωνήσουμε ότι μοιραζόμαστε και κατανοούμε ότι υπάρχει ένα κοινό νόημα χωρίς αυτό να εκλαμβάνεται πως πρέπει να ακολουθούμε όλοι τον ίδιο τρόπο σκέψης και δράσης.
Δεν ευθυγραμμίζουμε τους ανθρώπους, εκτός αν τους θεωρούμε αυτοκίνητα και με την ευθυγράμμιση εννοούμε τον έλεγχο αλλά και τη ρύθμιση στο σύστημα διεύθυνσης τους προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα υπάρχει καμία απόκλιση στην πορεία τους. Όταν μιλάμε για ανθρώπους, η ευθυγράμμιση παίρνει τη μορφή της συνοχής και όχι της συμμόρφωσης.
Στο επόμενο Triggers θα διαβάσετε πώς η ευθυγράμμιση των ανθρώπων επηρεάζει αρνητικά την κριτική τους σκέψη.
Σχολιάστε