Γυναίκες στην ηγεσία: Σπάζοντας στερεότυπα και «γυάλινες οροφές»

Από την αμφισβήτηση των ικανοτήτων τους μέχρι την ανάγκη να αποδεικνύουν διαρκώς την αξία τους σε χώρους που παραδοσιακά κυριαρχούνται από άνδρες, πολλές γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις που οι άνδρες συνάδελφοί τους σπάνια χρειάζεται να αντιμετωπίσουν.

Παρόλα αυτά, μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ολοένα και περισσότερες γυναίκες καταφέρνουν να διαμορφώνουν τη δική τους πορεία, να σπάνε τις λεγόμενες «γυάλινες οροφές» επαναπροσδιορίζοντας η καθεμία με τον δικό της τρόπο την έννοια της ηγεσίας. Χάρη στην επιμονή που επιδεικνύουν, αλλά και λόγω της σκληρής τους δουλειά, δημιουργούν από το μηδέν επιχειρήσεις, διοικούν μεγάλους οργανισμούς και συμβάλλουν το δίχως άλλο καθοριστικά στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Την ίδια στιγμή, αποτελούν πηγή έμπνευσης για τις νεότερες γενιές, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η ηγεσία δεν καθορίζεται από το φύλο, αλλά από τις δεξιότητες, το όραμα και τη διάθεση για εξέλιξη.

Οι ιστορίες των γυναικών που μιλούν σε αυτό το αφιέρωμα φωτίζουν ακριβώς αυτή τη διαδρομή, που αν μη τι άλλο χαρακτηρίζεται από αποφασιστικότητα, κι ας μην ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα. Άλλες χρειάστηκε να αμφισβητήσουν στερεότυπα που συνέδεαν τη γυναίκα αποκλειστικά με τον ρόλο της μητέρας ή της φροντίστριας της οικογένειας. Άλλες βρέθηκαν αντιμέτωπες με την ανάγκη να αποδείξουν ότι βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις λόγω των ικανοτήτων τους και όχι εξαιτίας οικογενειακών δεσμών ή συγκυριών. Κάποιες κλήθηκαν να διεκδικήσουν τον χώρο τους σε ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα, ενώ άλλες επέλεξαν να επαναδιαπραγματευτούν το ίδιο το μοντέλο διοίκησης, φέρνοντας στον δημόσιο διάλογο αξίες όπως η ενσυναίσθηση, η συνεργασία και η συμπερίληψη.

Πάντως, παρά τις διαφορετικές τους διαδρομές, γεγονός αποτελεί ότι όλες μοιράζονται ένα κοινό μήνυμα: η αλλαγή είναι ήδη εν εξελίξει, ωστόσο απαιτεί συνεχή προσπάθεια. Η ενίσχυση της εκπροσώπησης των γυναικών σε ηγετικές θέσεις, η δημιουργία ισχυρών δικτύων mentoring, η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και προσωπική ζωή, καθώς και η αξιοποίηση των νέων ευκαιριών που δημιουργεί η τεχνολογία αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διαμόρφωση ενός επιχειρηματικού περιβάλλοντος που χαρακτηρίζεται από ισοτιμία.

Σε μια εποχή όπου οι κοινωνίες επαναξιολογούν έννοιες όπως αυτή της συμπερίληψη,ς οι φωνές των συγκεκριμένων γυναικών λειτουργούν, πέρα από μαρτυρίες προσωπικών εμπειριών, και ως υπενθύμιση ότι η πρόοδος δεν είναι δεδομένη· είναι, απεναντίας, αποτέλεσμα επιλογών, διεκδίκησης και συλλογικής προσπάθειας. Το σημαντικότερο, ίσως, μήνυμα που αναδεικνύεται μέσα από τις ιστορίες τους είναι ότι κάθε βήμα που γίνεται σήμερα ανοίγει τον δρόμο για τις γυναίκες του αύριο.

«Τους έδωσα τις ευχές μου και προχώρησα δημιουργώντας τη δική μου εταιρεία»

«Μην αφήσεις κανέναν να σου πει ότι δεν μπορείς», διαμηνύει με αισιοδοξία η Βίκυ Κλήμη, Συνιδρύτρια και Διευθύνουσα Σύμβουλος της πρωτοποριακής πλατφόρμας grandmama.gr. Η ίδια δεν κλείνει τα μάτια μπροστά στα κοινωνικά στερεότυπα, που, όπως αναφέρει, συνεχίζουν να συνδέουν τη γυναίκα με παραδοσιακούς ρόλους, μεταξύ των οποίων η αποκλειστική φροντίδα της οικογένειας. Αυτό, φυσικά, μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα των γυναικών να διεκδικήσουν ηγετικούς ρόλους ή να εξελιχθούν επαγγελματικά. Αυτό που θεωρεί η ιδρύτρια του Grandmama ως τη μεγαλύτερη πρόκληση είναι -και παραμένει- η έλλειψη εκπροσώπησης και δικτύων που υποστηρίζουν τη γυναικεία ηγεσία. Οι γυναίκες χρειάζονται περισσότερα role models και μέντορες που θα τις καθοδηγήσουν, θα τις εμπνεύσουν και θα τις βοηθήσουν να ξεπεράσουν αυτά τα εμπόδια. «Παρά, βέβαια, τις δυσκολίες, η αυξανόμενη αναγνώριση της αξίας της γυναικείας ηγεσίας, καθώς και οι πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών, φέρνουν ελπίδα για ένα πιο ισότιμο μέλλον στον επιχειρηματικό κόσμο», σημειώνει με ελπίδα, ενώ δίνει έμπνευση στις νέες επιχειρηματίες μέσω της δικής της προσωπικής ιστορίας: «Όταν, για να αναλάβω ένα franchise κατάστημα, μου είπαν πως δεν με ήθελαν επειδή ήμουν μητέρα με ένα μικρό παιδί. Τους έδωσα ευχές (από μέσα μου) και προχώρησα, δημιουργώντας την πρώτη μου εταιρεία».

«Έχω ακούσει συχνά ότι πρέπει να είναι πιο συγκρατημένη και αποστασιοποιημένη»

Η Μαρίλια Τόμπρα, Country Director των Sephora, ως αρκετά χαμογελαστός άνθρωπος και καθόλου τυπικός, καθότι βρίσκεται κοντά στις ομάδες της και δεν κρατά τις κλασικές "παραδοσιακές" αποστάσεις ενός "Γενικού Διευθυντή", έχει ακούσει συχνά ότι πρέπει να είναι πιο συγκρατημένη και αποστασιοποιημένη, παρά το γεγονός ότι, λόγω αυτής ακριβώς της διαφορετικής της προσέγγιση και του management style, κινητοποιεί τελικά τους ανθρώπους της, δημιουργώντας θετικό αντίκτυπο στα αποτελέσματα της εταιρείας. «Στους άντρες, μια αντίστοιχη προσωπικότητα μπορεί να θεωρούνταν και πλεονέκτημα», συλλογίζεται. Πάντα επίσης ήξερα ότι είναι σημαντικό για εμένα να έχω το γνωστό σε όλους work-life balance και γι’ αυτό όλα αυτά τα χρόνια, φροντίζω να έχω χρόνο για τον εαυτό μου και τους αγαπημένους μου ανθρώπους»

«Μια γυναίκα χρειάζεται να αποβάλει τυχόν περιοριστικές πεποιθήσεις»

Η Τέτα Δαδακαρίδου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της «Αλάτι Δαδακαρίδης Α.Ε.», χρειάστηκε να αποδείξει ότι διευθύνει μια εταιρεία με την αξία της και λόγω του σθένους της, και όχι γιατί είναι απλά η κόρη του ιδιοκτήτη. Ενδεχομένως να μην χρειαζόταν να δώσει αυτή τη μάχη αν ήταν άνδρας, καθότι οι πιθανότητες να μη σκεφτεί ο περίγυρός της ότι βρίσκεται στην ηγεσία λόγω του πατέρα της θα ήταν με το μέρος της σε αυτή την περίπτωση. «Μια γυναίκα χρειάζεται να μην φοβάται. Είναι σημαντικό να αποβάλει τυχόν περιοριστικές πεποιθήσεις που έχουν τεθεί στο παρελθόν από την κοινωνία και να προχωρήσει μπροστά στην υλοποίηση του οράματός της με καθαρότητα του νου», τονίζει, προτάσσοντας το θάρρος και την αποφασιστικότητα ως κύρια χαρακτηριστικά μιας επιτυχημένης επαγγελματικής πορείας οποιασδήποτε γυναίκας επιχειρηματία, κόντρα στις ανισότητες που ακόμη υπάρχουν.

«Ως γυναίκες, συχνά χρειάζεται να επαναλάβουμε τις ιδέες μας προκειμένου αυτές να εισακουστούν»

Πάντως, η Βαλέρια Τάραντο, Διευθύνουσα Σύμβουλος των πολυκαταστημάτων notos, αναγνωρίζει ότι στον δικό της τομέα έχει ίσως φανεί λίγο πιο τυχερή συγκριτικά με γυναίκες σε άλλους τομείς του επιχειρείν, μιας και τα προϊόντα ένδυσης και ομορφιάς παραδοσιακά ελκύουν κυρίως το γυναικείο καταναλωτικό κοινό. Παρόλα αυτά, διακρίνει καθαρά ότι, η πρώτη σκέψη όλων όσων ψάχνουν για μια ηγετική θέση, είναι ασυναίσθητα να... ρίξουν τη ματιά τους προς άνδρες μάνατζερ. «Αυτό συμβαίνει, βέβαια, γιατί και εμείς οι ίδιες οι γυναίκες δεν προβάλλουμε τους εαυτούς μας πιο πολύ και δεν διεκδικούμε θέσεις. Είμαστε λιγότερες, οπότε αναγκαστικά ένας εργοδότης όταν ψάχνει έχει δυσανάλογες επιλογές αντρών και γυναικών». Η ίδια αναφέρει ότι δεν είναι λίγες οι φορές που οι γυναίκες χρειάζεται να επαναλάβουν τις ιδέες τους προκειμένου να εισακουστούν. Εκτός αυτού, κάποιες από τις αντιδράσεις των γυναικών μπορεί να συνδυάζονται με σχόλια που έχουν να κάνουν με τα συναισθήματά τους, τη στιγμή που κανενός άνδρα οι αντιδράσεις δεν συνδυάζονται με τα συναισθήματά του, όπως τονίζει η επιχειρηματίας. Εντούτοις, δεν χάνει την αισιοδοξία της, υποστηρίζοντας ότι, με επιμονή, οι δυσκολίες ξεπερνιούνται.

«Η καλύτερη απάντηση στα στερεότυπα και στην αδικία ήταν για εκείνη πάντα η αφοσίωση και η σκληρή δουλειά»

Όπως υποστηρίζει η Χριστίνα Τετράδη, Διευθύνουσα Σύμβουλος του Zante Hospitality Group και Αντιπρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος, «η αλλαγή θα έρθει μέσα από συντονισμένες προσπάθειες για ενίσχυση της εκπροσώπησης των γυναικών σε ηγετικές θέσεις, μέσα από mentoring, προγράμματα ανάπτυξης ηγετικών δεξιοτήτων και μέτρα που επιτρέπουν τη διαχείριση της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Οι εταιρείες πρέπει να επενδύσουν στην ποικιλομορφία και την ισότητα ευκαιριών, αναγνωρίζοντας τη συμβολή των γυναικών όχι απλώς ως θέμα δικαιοσύνης, αλλά και ως στρατηγικό πλεονέκτημα». Η ίδια τονίζει τη σημασία της δημιουργίας χώρων όπου η γυναικεία επιχειρηματικότητα υποστηρίζεται και γιορτάζεται. Η καλύτερη απάντηση στα στερεότυπα και στην αδικία ήταν για εκείνη πάντα η αφοσίωση, η σκληρή δουλειά και η έμπρακτη απόδειξη ότι η ηγεσία δεν έχει φύλο, αλλά ικανότητες.

«Η εξέλιξη της τεχνολογίας δημιουργεί πολλές νέες ευκαιρίες για τις γυναίκες»

Η Γιάννα Ανδρονοπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Microsoft Ελλάδος, Κύπρου και Μάλτας, δίνει βάση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, της οποίας η επέλαση έχει κατά κύριο λόγο προσδώσει ποιότητα στην εργασιακή ζωή των ανθρώπων γενικότερα και των γυναικών πιο συγκεκριμένα. «Η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς και δημιουργεί σημαντική ζήτηση για διάφορους ρόλους. Αυτό συνεπάγεται και πολλές ευκαιρίες για τις γυναίκες. Ας σταθούμε συγκεκριμένα στην ΤΝ – στον τρόπο και στο χρόνο που καλούμαστε να εκπαιδευτούμε σε αυτή. Όλοι καλούμαστε να μάθουμε να τη χειριζόμαστε την ίδια στιγμή, και αυτό είναι μια ιδιαίτερα σπάνια συγκυρία, την οποία πρέπει να αξιοποιήσουν οι γυναίκες δεδομένου ότι δεν υπάρχει ουσιαστικά προβάδισμα», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά.

«Η διαφορετικότητα μπορεί κάλλιστα να μετατραπεί σε πλεονέκτημα»

Η Τέτα Δαδακαρίδου δεν είναι φυσικά η μόνη που αντιμετώπισε προκλήσεις στην προσπάθειά της να αποδείξει τις ικανότητές της. Ανάμεσα στις γυναίκες που εργάστηκαν σκληρά γι' αυτό συγκαταλέγεται και η Ναταλί Βαγιωνή, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Fresh Line. Όπως αναφέρει, υπήρξαν στιγμές που η θέση της ως γυναίκα στον ανδροκρατούμενο χώρο των επιχειρήσεων αποτέλεσε πρόκληση, καθώς αναμφίβολα εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί και προκαταλήψεις. Για εκείνη, μάλιστα, ήταν ιδιαίτερα έντονο, αφού ξεκίνησε τη διαδρομή της σε νεαρή ηλικία, «και στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη αισθητή προκατάληψη απέναντι στους νέους», επισημαίνει. Η εμπειρία της, παρόλα αυτά, της έδωσε ένα πολύτιμο μάθημα:  η διαφορετικότητα μπορεί κάλλιστα να μετατραπεί σε πλεονέκτημα. 

«Την ισότητα την κατακτάς στην πράξη, με σκληρή δουλειά»

«Την ισότητα την κατακτάς στην πράξη, με σκληρή δουλειά». Αυτή η πεποίθηση ανήκει στη Χαρούλα Απαλαγάκη, acting Γενική Διευθύντρια της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, που δηλώνει ότι ο τομέας ενασχόλησής της ήταν τέτοιος ώστε δεν βίωσε σοβαρές αρνητικές εμπειρίες διαφοροποίησής της σε σχέση με το άλλο φύλο. Και οι δύο χώροι βασικής της απασχόλησης, τόσο ο ακαδημαϊκός όσο και ο τραπεζικός, έχουν στο DNA τους την ισονομία, κυρίως όμως την αξιοκρατία.  Και στους δύο χώρους το εισιτήριο είναι η απόδοση. «Είναι γνωστό ότι ιδίως ο τραπεζικός κλάδος δεν έχει στεγανά ανάμεσα στα δύο φύλα. Ούτε, βέβαια, το Πανεπιστήμιο», τονίζει χαρακτηριστικά.

«Η “γυναικεία” ηγεσία, χάρη στην ενσυναίσθηση, βοηθά τις ομάδες να ξεπερνούν αμφιβολίες και αβεβαιότητες»

Από τη μεριά της, η Άσπα Τοπαλίδου, Γενική Διευθύντρια της FREENOW Ελλάδος, πιστεύει ότι το στιλ ηγεσίας, ακόμη και σήμερα, είναι περισσότερο συνδεδεμένο με το στερεότυπο της “ανδρικής” ηγεσίας. Το γεγονός ότι οι γυναίκες έχουν συνήθως περισσότερη ενσυναίσθηση, μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά σε μια προαγωγή, όπως διευκρινίζει η ίδια. «Ωστόσο, ειδικά σήμερα, που η μία κρίση διαδέχεται την άλλη, και που το περιβάλλον στο οποίο επιχειρούμε και ζούμε είναι πιο ευμετάβλητο από ποτέ, αυτή ακριβώς η “γυναικεία” ηγεσία με περισσότερη ενσυναίσθηση, βοηθά τις ομάδες να ξεπερνούν αμφιβολίες και αβεβαιότητες, και να εργάζονται πιο γρήγορα και αποτελεσματικά», υπογραμμίζει.

«Όταν δώσεις στον περίγυρο να καταλάβει με ποια συνομιλεί, τότε οι στερεοτυπικές αντιλήψεις περιορίζονται»

Η "σιδηρά κυρία" της ΜΕΒΓΑΛ, Μαίρη Χατζάκου, που διατελεί Πρόεδρος της εταιρείας εδώ και αρκετά χρόνια κι έχοντας έρθει αντιμέτωπη με μεγάλα ρίσκα, συμπεριλαμβανομένου του να πετύχει ένα εντυπωσιακό turnaround στην εταιρεία, πάλεψε επίσης αρκετά για να εδραιωθεί στην αντίληψη των γύρω της ως η ικανή ηγέτιδα που είναι. Στα πρώτα της βήματα, οι γύρω της θεωρούσαν ότι είμαι απλά η κόρη του αφεντικού και κάποια στιγμή θα γυρίσει πίσω και θα φροντίζει τα παιδιά της. Το να είσαι γυναίκα, άλλωστε, όπως επισημαίνει, αποτελεί από μόνο του μια πρόκληση. «Όταν δώσεις στον περίγυρο να καταλάβει με ποια συνομιλεί, τότε οι στερεοτυπικές αντιλήψεις αρχίζουν να περιορίζονται. Θεωρώ κιόλας ότι δεν πρέπει πλέον να υπάρχουν. Τα ταμπού αυτά προέρχονται από παλαιότερες εποχές, όταν οι γυναίκες δούλευαν μόνο στο σπίτι. Από τη στιγμή που οι γυναίκες βρίσκονται εδώ και πολλά χρόνια δυναμικά στην αγορά, αυτά είναι ανυπόστατα», είναι η άποψή της, βάσει της οποίας πορεύεται κρατώντας τα ηνία μιας εταιρείας γνωστής σε όλη την Ελλάδα για τα προϊόντα της.

«Τα στερεότυπα είναι ένα ένδυμα που το φοράς και, όταν το κάνεις, σε ορίζει. Αν δεν το βάλεις, όμως;»

Προκειμένου οι γυναίκες να κατορθώσουν να υπερπηδήσουν τα εμπόδια που δημιουργούνται από τα στερεότυπα και να διαπρέψουν στο επιχειρείν, που ακόμη και σήμερα αρκετοί θεωρούν ανδροκρατούμενο χώρο, η Ελευθερία Ζούρου, Ιδρύτρια και Διευθύνουσα Σύμβουλος της πλατφόρμας Doctoranytime, προτείνει να αδιαφορήσουν. «Τα στερεότυπα είναι ένα ένδυμα που το φοράς και, όταν το κάνεις, σε ορίζει. Αν δεν το βάλεις, όμως;», διερωτάται ρητορικά.

«Πρέπει ως γυναίκες να θυμόμαστε ότι υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που ανυπομονούν να δουν όλα αυτά που θα καταφέρουμε»

Η Ροσάννα Μόρτογλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος του φιλανθρωπικού ιδρύματος Libra Philanthropies, διατείνεται ότι δεν είναι λίγες οι γυναίκες που τις χαρακτηρίζει η ευγένεια, η επίγνωση του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος και το θάρρος, στοιχεία δηλαδή που χτίζουν ένα νέο πρότυπο ηγεσίας, διαφοροποιημένο από την ατομικιστική κατεύθυνση που επικρατούσε εδώ και δεκαετίες. «Αυτά τα στοιχεία τα έχουμε δει σε παραδείγματα ηγέτιδων τόσο στον επιχειρηματικό όσο και στον πολιτικό κόσμο. Μια γυναίκα με φρέσκια ακόμη παρουσία στον επιχειρηματικό χώρο πρέπει να θυμάται ότι υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που πιστεύουν σε εκείνη και ανυπομονούν να δουν όλα αυτά που θα καταφέρει», επισημαίνει η Μόρτογλου.

«Σταδιακά σπάμε τις γυάλινες οροφές»

Έχοντας συνδέσει το όνομά της με μερικές από τις πιο αξιόλογες μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις στην ελληνική αγορά κεφαλαίου, η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, διακρίνεται για τη μάχη που έχει δώσει προκειμένου η γυναίκα να μην υποτιμάται. Σταθμό στην καριέρα της αποτέλεσε η πρόταση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την εκπροσώπηση στο ΔΣ των εισηγμένων εταιριών του υπο-εκπροσωπούμενου φύλου, που έδωσε τη δυνατότητα σε καταξιωμένες και έμπειρες γυναίκες - που σήμερα είναι ακόμη το υποεκπροσωπούμενο φύλο- να συμμετέχουν σε Διοικητικά Συμβούλια, σπάζοντας γυάλινες οροφές. Μπορεί να υπάρχει ακόμη απόσταση να διανυθεί όσον αφορά την ισότιμη αντιμετώπιση των γυναικών στο εργασιακό χώρο, ωστόσο τέτοιες προτάσεις και αποφάσεις αποδεικνύουν ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Χρειάζεται απλώς θέληση και συντονισμένες κινήσεις.

«Η ηγεσία δεν διαχωρίζεται σε "γυναικεία" και "ανδρική"»

Η Αντιγόνη Λυμπεροπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (HDBI), δεν θεωρεί ότι η ηγεσία διαχωρίζεται σε "γυναικεία" και "ανδρική". Σύμφωνα με την ίδια, η αποτελεσματική διοίκηση είναι θέμα χαρακτήρα, δεξιοτήτων, εμπειρίας, ανεξαρτήτως φύλου. Μπορεί το φύλο να να επηρεάζει πιθανότατα το στιλ ηγεσίας, αλλά η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το πλαίσιο, την κουλτούρα του οργανισμού και τις αξίες του ηγέτη. «Πιστεύω ότι πρέπει να προχωρήσουμε σε έναν κόσμο πραγματικής ισότητας και να απομακρυνθούμε από γενικεύσεις, γιατί η απόδοση διαφορετικών χαρακτηριστικών ηγεσίας με βάση το φύλο μπορεί να ενισχύει διακρίσεις, ακόμη κι αν φαίνονται "θετικές"», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Η νέα γενιά μεταδίδει μήνυμα αισιοδοξίας για την πιο ενεργό συμμετοχή της γυναίκας στο επιχειρείν»

Με ρεαλισμό αντιμετωπίζει η Σόνια Λαζαρίδου-Γερολυμάτου, Διευθύντρια Κλάδου OTC της Gerolymatos International S.A, τα δεδομένα όσον αφορά τα στερεότυπα. «Έχοντας προσωπικά εμπλακεί σε δίκτυα mentoring που στόχο είχαν την ενδυνάμωση της γυναικείας επιχειρηματικότητας και ηγεσίας, θεωρώ ότι η Ελλάδα κάνει μεν βήματα προόδου, αλλά τα στατιστικά δείχνουν ότι ακόμα είμαστε πίσω από άλλες ευρωπαϊκές και μη χώρες», εξηγεί. Αυτό που χρειάζεται κατά την ίδια προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση, είναι συνδυασμένες παρεμβάσεις: νέοι νόμοι, προγράμματα επιδότησης, δίκτυα mentoring και αλλαγή στην ήδη εφαρμοζόμενη νομοθεσία. Δεν παραβλέπει, ωστόσο, το μήνυμα αισιοδοξίας που μεταδίδει η νέα γενιά, η οποία λόγω καλύτερης μόρφωσης, ευρύτερης γνώσης της τεχνολογίας και πιο ενισχυμένης κουλτούρας αυτονομίας, βάζει ήδη τα θεμέλια για ένα μελλοντικά πιο δυναμικό επιχειρηματικό τοπίο, με την ενεργό συμμετοχή της γυναίκας.

«Η ισότητα των φύλων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μια κοινωνία που ευημερεί, ακμάζει και είναι βιώσιμη»

Η Έλλη Ανδροπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, έχει υπάρξει τόσο η νεότερη όσο και η μοναδική γυναίκα σε επαγγελματικά τραπέζια. Αυτή η συνθήκη, βέβαια, αντί αν την αποθαρρύνει, της επέτρεψε να αποκτήσει γρηγορότερα γνώσεις και δεξιότητες που άνοιγαν τον δρόμο για τα επόμενα επαγγελματικά της βήματα. «Η ισότητα των φύλων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μια κοινωνία που ευημερεί, ακμάζει και είναι βιώσιμη. Χωρίς ίσες ευκαιρίες για όλους και όλες, οι συζητήσεις και τα σχέδια για πρόοδο και ανάπτυξη είναι ημιτελή, αν όχι ανεδαφικά», τονίζει, ενώ συμπληρώνει ότι είναι ζωτικής σημασίας οι γυναίκες να προτιμούν εταιρείες-σχολεία με υγιή επιχειρησιακή κουλτούρα σε σχέση με θέσεις που προσφέρουν τίτλους και χρήματα, αλλά και το να είναι ευέλικτες. Κατά αυτόν τον τρόπο, θα παρατηρούν ευκαιρίες που παρουσιάζονται ακόμα κι αν αυτές δεν ήταν στο αρχικό τους πλάνο.